วช. สนับสนุนแนวทาง Zero waste หนุน ม.แม่ฟ้าหลวง ม.เกษตรศาสตร์ ม.เทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี นำวิจัยและนวัตกรรม เพิ่มมูลค่ากระบวนการแปรรูป “สับปะรดภูแล” สินค้า GI เชียงราย

วันที่ 28 มิถุนายน 2567 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) นำโดย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ พร้อมด้วยผู้ทรงคุณวุฒิ วช. และสื่อมวลชน ลงพื้นที่ติดตาม “โครงการการใช้นวัตกรรมเพื่อเพิ่มมูลค่าวัสดุเศษเหลือและการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นต์ในโซ่การผลิตและการแปรรูปสับปะรดภูแล เพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม” ณ ห้อง Food Maker Space มหาวิทยาแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย และพื้นที่กลุ่มวิสาหกิจผู้ปลูกสับปะรดภูแล

ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า วช. เล็งเห็นถึงความสำคัญของโครงการ และให้การสนับสนุนโครงการดังกล่าว ตามแนวทาง Zero waste ที่นำผลไม้ GI ของจังหวัดเชียงราย “สับปะรดภูแล” มาใช้ประโยชน์อย่างคุ้มค่า โดยมีการนำวัสดุเศษเหลือจากกระบวนผลิตและแปรรูปมาใช้ประโยชน์เพื่อลดปริมาณการปลดปล่อยคาร์บอน โดย วช. มุ่งผลักดันโครงการดังกล่าวให้มีการพัฒนา ต่อยอด และขยายตลาดให้ไปสู่ระดับจังหวัดและในระดับประเทศ

รศ.ดร.วาริช ศรีละออง และ รศ.ดร.อนรรฆ ขันธะชวนะ จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี, ผศ.ดร.พันธ์สิริ สุทธิลักษณ์ และ ผศ.ดร.สุทธิวัลย์ สีทา จากมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง และ ผศ.ดร.สอนกิจจา บุญโปร่ง จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พร้อมด้วยทีมคณะนักวิจัย ได้ร่วมกันนำเสนอความก้าวหน้าและผลสำเร็จ จากการวิจัยและการศึกษาการใช้ประโยชน์จากวัสดุเศษเหลือและศึกษาการปลดปล่อยคาร์บอนในการผลิตสับปะรดภูแลในเขตจังหวัดเชียงราย ที่เป็นสินค้า GI ของจังหวัดเชียงราย มียอดสั่งซื้อจากต่างประเทศ ทั้งในรูปของผลสด ผลปอกเปลือกหรือตัดแต่งก่อนส่งออกติดต่อกันทุกปี จนทำให้ปัจจุบัน มีพื้นที่ปลูกสับปะรดชนิดนี้ในจังหวัดเชียงราย มากกว่า 5 หมื่นไร่ มีผลผลิตมากกว่า 1 แสนตันต่อปี จึงได้นำกระบวนการในการสร้างมูลค่าเพิ่มจากของวัสดุเศษเหลือในกระบวนการผลิต และเพื่อให้ได้ตัวเลขการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของผลิตภัณฑ์สับปะรดภูแล

ซึ่งได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยจาก วช. เพื่อศึกษาเศษเหลือใช้จากสับปะรดในการเพิ่มมูลค่า โดยนำตาของสับปะรดที่มีน้ำตาล glucose fructose และ sucrose เป็นหลัก โดยสามารถเปลี่ยนน้ำตาล fructose จากเปลือกและตาสับปะรดไปเป็น D – allulose หรือน้ำตาลหายาก เป็นสารให้ความหวาน ที่นิยมใช้ในอุตสาหกรรมอาหารสุขภาพ อีกทั้งลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยใช้ประโยชน์วัสดุเศษเหลือในกระบวนการแปรรูปสับปะรดภูแลตามแนวทาง Zero waste ซึ่งมีเป้าหมายหลักเพื่อสร้างความตระหนักให้กับเกษตรกรหรือผู้ประกอบการเกี่ยวกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่มีผลกับอุตสาหกรรมในภาพรวม

นอกจากนี้ ยังมีการนำเสนอผลิตภัณฑ์และกระบวนการต่างๆ ของโครงการที่เกี่ยวข้องกับการใช้นวัตกรรมเพื่อเพิ่มมูลค่าวัสดุเศษเหลือและการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นต์ในโซ่การผลิตและการแปรรูปสับปะรดภูแล ได้แก่

– เรื่อง “นวัตกรรมการใช้ประโยชน์วัสดุเศษเหลือตามแนวทาง Zero waste” ผศ.ดร.พันธ์สิริ สุทธิลักษณ์ และ ผศ.ดร.สุทธิวัลย์ สีทา จากมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง

– เรื่อง “คาร์บอนฟุตพริ้นต์ของกระบวนการการปลูกและแปรรูปสับปะรดภูแลตลอดห่วงโซ่การผลิต” โดย รศ.ดร.ทรงเกียรติ ภัทรปัทมาวงศ์ จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี

– เรื่อง “DRONE + AI ในการวิเคราะห์คาร์บอนฟุตพริ้นต์” โดย ผศ.ดร.สอนกิจจา บุญโปร่ง จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

– เรื่อง “เทคโนโลยีไมโครบับเบิ้ลเพื่อการพัฒนาอุตสาหกรรม” โดย รศ.ดร.ณัฐชัย พงษ์ประเสริฐ จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และมีการแสดงข้อคิดเห็นจากผู้ประกอบการและกลุ่มวิสาหกิจชุมชน อีกด้วย