ผักสวนครัวในเมือง ปลูกกินเองได้…มีปัญหา ปรึกษา แอ๊ดว้านซ์ซีดส์ฯ

สุขภาพดี เป็นฐานของการมีคุณภาพชีวิตที่ดี ถือเป็นสิ่งที่มนุษย์ทุกคนล้วนแสวงหา สุขภาพที่ดีควรควบคู่กับการมีอายุที่ยืนยาว สุขภาพเป็นเรื่องที่ส่งผลต่อความสุข การมีร่างกายที่สมบูรณ์ มีจิตใจที่แจ่มใสเบิกบาน ถือเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ให้ดำรงอยู่ได้อย่างมีความสุข

พื้นฐานการมีสุขภาพที่สมบูรณ์แบบ

เริ่มจากการเรียนรู้ว่าร่างกายของเราและการดำเนินชีวิตของเราในแต่ละวันนั้นเป็นอย่างไร คอยสังเกตว่ามีอะไรเกิดขึ้นกับระบบต่างๆ ภายในและภายนอกร่างกายของเรา ร่างกายของคนเราประกอบด้วยอวัยวะต่างๆ ที่จะทำงานประสานและสอดคล้องกัน

จากซ้ายไปขวา คุณสาธิต สุคนธ์สวรรค์ ผู้จัดการฝ่ายพัฒนาผลิตภัณฑ์ คุณอนวัช ญาณิสราพันธ์ ผอ.ฝ่ายการตลาด และ คุณวันชัย ประพฤติธรรม ผู้จัดการฝ่ายการตลาด

ในแต่ละวันคนเราจะได้รับพลังงานจากการรับประทานอาหารผสมกับออกซิเจนจากการหายใจเข้าไป เรียกปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นนี้ว่า “ออกซิเดชั่น” เพื่อให้เกิดพลังงานสำหรับดำเนินชีวิตประจำวัน เมื่อมีการใช้พลังงานก็จะเกิดของเสีย ที่เรียกว่า “อนุมูลอิสระ” ที่จะทำให้เซลล์เนื้อเยื่อและอวัยวะต่างๆ ของเรานั้นเสื่อมสภาพก่อนวัยอันควร ถ้าไม่ได้รับการกำจัดออกไป

ไร่ตะวันยิ้ม

ธรรมชาติทำให้เวลาในการเข้านอนและหลับสนิทในความมืดนั้นจะเกิดการผลิตฮอร์โมนต่างๆ ออกมา เพื่อที่จะทำให้อวัยวะต่างๆ ทำงานได้เป็นปกติ และฮอร์โมนบางชนิดก็ทำหน้าที่เป็นสารต่อต้านอนุมูลอิสระไปด้วย เพื่อที่จะป้องกันการแก่ชรา

การออกกำลังกายควบคู่กับการรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่นั้น นอกจากจะส่งผลให้สุขภาพร่างกายแข็งแรง มีรูปร่างที่ดี ผิวพรรณเปล่งปลั่งแล้วนั้น ยังคงช่วยป้องกันการเกิดโรคบางโรคซึ่งอาจเกิดขึ้นได้ อาทิ โรคอ้วน โรคหัวใจ โรคเกี่ยวกับระบบการย่อยและการขับถ่าย เป็นต้น

ผักสวนครัวคนเมือง

ผักและผลไม้ เป็นอาหารที่อุดมไปด้วยวิตามินและแร่ธาตุหลายชนิดที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกาย การรับประทานผักและผลไม้เป็นประจำจะช่วยทำให้ร่างกายแข็งแรง ผักและผลไม้มีสารต้านอนุมูลอิสระที่เป็นตัวช่วยป้องกันและลดความเสี่ยง การเกิดโรคต่างๆ ช่วยป้องกันความเสื่อมของอวัยวะต่างๆ ภายในร่างกาย ช่วยในเรื่องการทำงานของระบบขับถ่ายให้ทำงานได้อย่างปกติ

เมื่อไม่นานมานี้ ได้มีโอกาสพูดคุยกับ คุณวันชัย ประพฤติธรรม ผู้จัดการฝ่ายการตลาด และ คุณสาธิต สุคนธ์สวรรค์ ผู้จัดการฝ่ายพัฒนาผลิตภัณฑ์ บริษัท แอ๊ดว้านซ์ซีดส์ จำกัด เกี่ยวกับการปลูกพืชผักคนเมือง

โรงเรือนผัก

บริษัท แอ๊ดว้านซ์ซีดส์ จำกัด ตั้งอยู่ เลขที่ 99/9 หมู่ที่ 4 ตำบลสวนพริกไทย อำเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี 12000 ถือเป็นบริษัทผลิตเมล็ดพันธุ์พืชผักที่มาแรง ผลงานที่ยังคงจารึกให้คนจดจำและไปทางไหนก็พบเห็นอยู่ คือการผลิตพันธุ์แตงโม “กินรี” อันลือลั่น

ทั้งสองท่านได้ให้แง่คิดและข้อมูล สำหรับการปลูกผักคนเมือง ที่นับวันจะคงความสำคัญมากยิ่งขึ้น

ผักที่ปลูกภายในโรงเรือน

ทำไม ต้องมีการแนะนำคนเมืองปลูกผัก

“คนเมือง มีความท้าทายอย่างหนึ่งในการปลูกผัก คือเรื่องของการดูแลเรื่องของสุขภาพ แต่เนื่องด้วยพื้นที่การเพาะปลูกที่จำกัด และไม่รู้ว่าควรจะเลือกปลูกพืชชนิดไหน ส่วนใหญ่ก็จะเน้นปลูกในกระถางหรือปลูกแบบขึ้นค้าง” คุณสาธิต กล่าว

คุณวันชัย เผยว่า “คนเมืองแบ่งการอยู่อาศัยออกเป็น 3 ประเภท

  1. คอนโดฯ
  2. ทาวน์เฮ้าส์
  3. บ้านเดี่ยว

การปลูกผักที่คอนโดฯ สามารถปลูกได้ ขอเพียงแสงส่องถึง โดยโปรเจ็กต์ผักสวนครัวคนเมืองที่จัดทำขึ้นเพิ่งเริ่มจัดทำขึ้นปีนี้”

การปลูกผักกลับหัว

ชนิดของผักที่แนะนำปลูกในเมือง?

  1. แตงกวา
  2. บวบ
  3. มะระ
  4. แคนตาลูป
  5. เมล่อน
  6. ถั่วฝักยาว
  7. พริกหนุ่ม
  8. พริกขี้หนู
  9. กระเจี๊ยบเขียว
  10. มะเขือเปราะ
  11. มะเขือเทศ
  12. กะเพรา
  13. โหระพา
  14. แมงลัก
เมล่อน เลดี้กรีน

การดูแลรักษา

คอนเซ็ปต์ในการปลูกผัก การให้น้ำ ควรให้น้ำจนดินชื้น แต่อย่าให้จนดินแฉะ

ในส่วนของพืชตระกูลแตง ต้องดูแลตั้งแต่หลังย้ายต้นกล้าจนถึงก่อนออกดอกให้ปราศจากไวรัส ประมาณช่วง 30 วันแรก ควรดูแลให้ดี เพื่อการรอดของผลผลิตที่จะได้

แตงโมโซเฟีย

เปรียบเทียบปัญหาศัตรูพืชและโรคแมลง

ระหว่างการปลูกผักสวนครัวในเมือง

กับการปลูกผักสวนครัวในแปลงเกษตรทั่วไป?

พบเจอโรคและแมลงชนิดเดียวกัน ไม่มีข้อแตกต่างกัน

ช่วงหลังพืชตระกูลแตง แมลงที่พบเจอคือ เพลี้ยไฟ และแมลงหวี่ขาว โรคที่พบเจอคือ โรคราน้ำค้าง พวกผักกะหล่ำก็จะเป็นพวกหมัดกระโดด

ทางด้านการตลาด สำหรับการปลูกผักในเมือง?

สามารถต่อยอดได้ โดยวัตถุประสงค์การส่งเสริมการปลูกในครั้งนี้ เพื่อให้คนเมืองสามารถปลูกผักบริโภคได้ ปลูกเป็น ปลูกรับประทานในครอบครัว แล้วหากใครมีความคิดในส่วนของการต่อยอดเพื่อไปเป็นอาชีพเสริมในอนาคตได้ ก็ค่อยขยายพื้นที่ในการปลูกออก

ที่สำคัญนั้น ก่อเกิดความภาคภูมิใจในการบริโภคผักและผลไม้ที่ตนเองได้ปลูก

 

หลักในการปลูกผักสวนครัวคนเมือง

  1. เมล็ดพันธุ์ดี
  2. วัสดุอุปกรณ์
  3. การให้น้ำและการให้ปุ๋ย
  4. แสงแดด
  5. การดูแลรักษา
แตงโมโกลเด้นคิงส์

เราเชี่ยวชาญ

คุณสาธิต เผยถึงผลงานเยี่ยมยอดของแอ๊ดว้านซ์ซีดส์ฯ

แตงโม ของที่นี่เป็นพันธุ์ที่ปลูกง่าย ยกตัวอย่าง พันธุ์กินรี ที่ติดตลาดมากว่า 10 ปี รสชาติหวาน กรอบ ให้ผลผลิตสูง ผลผลิตที่ได้อยู่ในช่วง 3-6 กิโลกรัม แล้วแต่พันธุ์ ผลผลิตต่อไร่ ประมาณ 4 ตัน ต่อไร่

แคนตาลูปสวีทดี 25 เป็นพันธุ์ที่มีคุณภาพการกินดี ความหวานดีเยี่ยม จากเดิมแคนตาลูปในประเทศไทยมีเนื้อสีส้ม เนื้อสัมผัสแข็ง กรอบ แต่รสชาติไม่หวาน เราจึงทำการวิจัยและพัฒนาให้มีรสสัมผัสที่ดียิ่งขึ้น เนื้อแน่น กรอบ ความหวานสูง ผลผลิตต่อไร่ 3-4 ตัน ต่อไร่

และในส่วนของ พริกอัมพวา เก็บเกี่ยวผลผลิตง่าย ให้ผลผลิตสูง ทนต่อโรคและแมลง ผลผลิตใหญ่ ผลผลิตที่ได้ประมาณ 4-5 ตัน ต่อไร่”

คุณอนวัช ญาณิสราพันธ์ กับผลงานที่ภาคภูมิใจ

เทคนิคการปลูกผักสวนครัว แบ่งเป็น 7 กลุ่ม ดังนี้

ในที่นี้จะกล่าวถึงการปลูกผักบนดินหรือแปลงปลูก ซึ่งเนื้อหาสามารถนำมาดัดแปลง เพื่อปลูกลงภาชนะปลูกได้ในกรณีที่ไม่มีพื้นที่ หรือมีพื้นที่ปลูกที่จำกัดในการเพาะปลูก โดยใช้หลักการเลือกภาชนะ ตามหัวข้อการปลูกผักในกระถาง

 

  1. กลุ่มแตง และกลุ่มถั่วบางชนิด

(บวบหอม ฟักเขียว แตงกวา แตงร้าน ฟักทอง น้ำเต้า มะระ ตำลึง ถั่วฝักยาว ถั่วแขก ถั่วพู)

– ขุดพลิกดินให้ลึก 20-30 เซนติเมตร ตากแดดทิ้งไว้ 7-15 วัน ย่อยดิน

– หยอดเมล็ด จำนวน 5 เมล็ด ในหลุม ที่ลึกประมาณ 2-4 เซนติเมตร แล้วกลบดิน

– คลุมด้วยฟาง แล้วรดน้ำ ให้ปักค้างทันที เนื่องจากการปักค้างเมื่อต้นพืชงอกแล้วอาจจะโดนรากพืชขาดเสียหายได้

– ต้นกล้ามีใบจริง 6-7 ใบ ให้ถอนแยกเหลือเฉพาะต้นที่แข็งแรง หลุมละประมาณ 3 ต้น

– ดึงฟางออก แยกใส่ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก แล้วพรวนดินรอบๆ ต้น ระวังรากขาด จากนั้นคลุมฟางเหมือนเดิม

– รดน้ำและกำจัดวัชพืชอย่างสม่ำเสมอ จนเก็บเกี่ยว

ความต้องการแสง : เต็มวัน หรือครึ่งวัน

ความต้องการน้ำ : วันละ 1 ครั้ง

 

  1. กลุ่มกะหล่ำ และกลุ่มสลัด

(ผักคะน้า ผักกาดขาวปลี ผักกวางตุ้ง ผักกาดเขียว ผักกาดหัว กะหล่ำปลี กะหล่ำดอก กะหล่ำปม สลัด)

– ขุดพลิกดินให้ลึก 20 เซนติเมตร ตากแดดทิ้งไว้ 7-15 วัน ย่อยดินให้น้ำทุกวันก่อนปลูก 3 วัน

– ขุดหลุมลึก 0.5 เซนติเมตร หยอดเมล็ดลงหลุม หลุมละ 5-7 เมล็ด กลบดินบางๆ

– นำฟางคลุมดิน หนาประมาณ 1 เซนติเมตร รดน้ำด้วยบัวตาถี่

– เมื่อเมล็ดชูใบจริง 4 ใบ ให้ถอนแยก เหลือหลุมละ 4 ต้น เมื่อมีใบจริง 5 ใบ ให้ถอนแยกอีกครั้ง เหลือ 1 ต้น ต่อหลุม

– ดึงฟางออก ใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก แล้วพรวนดิน ปิดฟางดังเดิม ให้น้ำอย่างสม่ำเสมอจนเก็บเกี่ยว

 

 

ระยะปลูกและอายุเก็บเกี่ยว

 

พืช        ระหว่างหลุม (เซนติเมตร)  ระหว่างแถว (เซนติเมตร)   จำนวนวัน

 

ผักคะน้า            20                                 20                        45

ผักกาดขาวปลี     25                                 30                     75-90

ผักกวางตุ้ง          15                                 20                     30

ผักกาดเขียว        25                                 30                     55-69

ผักกาดหัว          15                                 20                     45

กะหล่ำปลี          25                                 50                     90-100

กะหล่ำดอก        25                                 50                     75-90

กะหล่ำปม          20                                 20                     65-75

สลัด                  30                                 30                     40-60

ความต้องการแสง : เต็มวัน หรือครึ่งวัน                                                                                                                   ความต้องการน้ำ : วันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น (ต้องการความชื้นต่อเนื่อง)

 

  1. กลุ่มพริก มะเขือ

(พริกขี้หนู พริกชี้ฟ้า มะเขือเปราะ มะเขือยาว มะเขือพวง มะเขือเทศ)

– เตรียมดินผสมใส่กระบะเพาะเมล็ด โรยเมล็ดหรือหยอดเมล็ดลงหลุมกระบะเพาะ หลุมละ 1 เมล็ด กลบดินบางๆ รดน้ำด้วยบัวตาถี่

– เมื่อต้นกล้ามีใบจริง 5-6 ใบ จึงย้ายปลูกในแปลงตามระยะปลูก โดยใส่ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก รองพื้นก้นหลุม

 

ระยะปลูกและอายุเก็บเกี่ยว

พืช        ระหว่างหลุม (เซนติเมตร)  ระหว่างแถว (เซนติเมตร)   จำนวนวัน

พริกขี้หนู            60                                 100                   120-160

พริกชี้ฟ้า            60                                 100                   120-160

มะเขือเปราะ       75                                 100                   85

มะเขือยาว          75                                 100                   85

มะเขือพวง          75                                 100-120 120

มะเขือเทศ          30                                 75                     85

– มะเขือเปราะ มะเขือยาว มะเขือพวง เมื่อเก็บผลผลิตจนหมดต้นแล้ว สามารถตัดแต่งกิ่ง พรวนดินใส่ปุ๋ยก็สามารถแตกกิ่งก้านออกดอกให้ผลผลิตอีกครั้งได้

 

  1. กลุ่มหอม และกลุ่มสะระแหน่

(ต้นหอม หรือหอมแบ่ง หอมแดง กุยช่าย กระเทียม สะระแหน่)

– เตรียมดินที่ระดับความลึก 20 เซนติเมตร ตากแดดทิ้งไว้ 7-15 วัน ย่อยดินให้น้ำทุกวันก่อนปลูก 3 วัน ใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักคลุกดิน

– ตระกูลหอม ใช้หัวที่พักตัวมาแล้ว 4 เดือน ตัดรากแห้งออก แยกเป็นหัวเดี่ยว ฝังหัวลงในดิน โดยปลายหัวอยู่เสมอผิวดิน ระยะห่าง 5×10 เซนติเมตร

– คลุมฟาง หนาประมาณ 1 เซนติเมตร แล้วให้น้ำ ต้นหอมเก็บเกี่ยวได้เมื่ออายุ 45 วัน หอมแดง 60 วัน กระเทียม 90 วัน

– กุยช่าย ที่ปลูกด้วยเมล็ด ต้องเพาะกล้าเป็นเวลา 45-60 วัน ย้ายปลูกลงแปลงอีก 60 วัน จึงเก็บเกี่ยวได้

– สะระแหน่ ใช้ยอดปักชำ โดยใช้มีดคมตัดยอด ยาวประมาณ 3 เซนติเมตร แล้วปักชำ โดยใช้ระยะห่าง 10×10 เซนติเมตร เก็บไว้ในที่ร่ม 15-20 วัน จึงนำออกกลางแจ้งได้

แปลงปลูกต้นหอมหรือหอมแบ่งไม่ควรมีวัชพืช และดินแปลงปลูกต้องมีความชุ่มชื้นอยู่เสมอ เพราะถ้าดินแห้งจะทำให้ต้นหอมมีปลายใบเหลืองและชะงักการเจริญเติบโต                                                                                                  สะระแหน่ สามารถปลูกในภาชนะห้อยแขวน เพื่อใช้ประดับตกแต่งได้

ความต้องการแสง : ตระกูลหอม เต็มวัน สะระแหน่ เต็มวันหรือครึ่งวัน                                                                                       ความต้องการน้ำ : วันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น

 

  1. กลุ่มผักชี และกลุ่มผักบุ้ง (ผักชี ขึ้นฉ่าย ผักบุ้งจีน)

– เตรียมดินที่ความลึก 20-25 เซนติเมตร ย่อยดิน รดน้ำให้มีความชุ่มชื้น มากเป็นพิเศษ

– หว่านเมล็ดผักชี หรือขึ้นฉ่าย หรือผักบุ้งจีน เป็นแถวให้ระยะห่างกัน 15-20 เซนติเมตร กลบดินทับบางๆ ยกเว้น ขึ้นฉ่ายไม่ต้องกลบดิน

– คลุมฟาง หนา 1-2 เซนติเมตร รดน้ำด้วยบัวตาถี่

– รองอก ผักบุ้งจีนภายใน 3 วัน ผักชี 4-8 วัน ขึ้นฉ่าย 4-7 วัน ให้ถอนแยกกรณีต้นขึ้นหนาแน่น รดน้ำให้สม่ำเสมอจนเก็บเกี่ยว

– อายุเก็บเกี่ยว ผักบุ้งจีน 22-30 วัน ผักชี 45-60 วัน ขึ้นฉ่าย 60-90 วัน

ความต้องการแสง : ตระกูลผักชี กึ่งร่มกึ่งแดด ตระกูลผักบุ้งจีนเต็มวัน

ความต้องการน้ำ : วันละ 2 ครั้ง เช้าเย็น (ต้องการความชื้นต่อเนื่อง)

 

  1. กลุ่มแมงลัก และกลุ่มผักชีฝรั่ง

(แมงลัก โหระพา กะเพรา ผักชีฝรั่ง)

– การเตรียมดินที่ความลึก 20 เซนติเมตร ตากแดดทิ้งไว้ 7-15 วัน ย่อยดินรดน้ำก่อนปลูกเป็นเวลา 3 วัน

– ตระกูลผักชีฝรั่ง ใช้วิธีหว่านเมล็ดลงแปลง โดยไม่ต้องกลบ รดน้ำด้วยบัวตาถี่อย่างสม่ำเสมอ เมล็ดจะงอกภายใน 7 วัน

– ตระกูลแมงลัก เพาะกล้า ย้ายต้นกล้าเมื่ออายุ 1 เดือน โดยใช้ระยะปลูก 20×30 เซนติเมตร

– อายุเก็บเกี่ยว ตระกูลแมงลัก 45 วัน ตระกูลผักชีฝรั่ง 60 วัน นับจากวันที่งอก

ตระกูลแมงลัก อาจใช้กิ่งปักชำได้ และต้องหมั่นเด็ดดอกทิ้ง เพื่อให้ลำต้นกับใบเจริญเติบโตเต็มที่ ตระกูลผักชีฝรั่ง สามารถตัดใบไปรับประทานแล้วโคนกับรากเจริญเติบโตต่อได้ แต่ไม่ควรให้เกิดดอก

ความต้องการแสง : เต็มวันหรือครึ่งวัน                                                                                                                   ความต้องการน้ำ : ตระกูลแมงลัก วันละ 1 ครั้ง ตระกูลผักชีฝรั่ง วันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น (ต้องการความชื้นต่อเนื่อง)

 

  1. ข้าวโพดหวาน ข้าวโพดฝักอ่อน กระเจี๊ยบเขียว ถั่วเหลืองฝักสด มันแกว

– หยอดเมล็ดในหลุม หลุมละ 3 เมล็ด ความลึก 2.5 เซนติเมตร กลบดิน แล้วให้น้ำ

– ระยะปลูกและอายุเก็บเกี่ยว

 

พืช        ระหว่างต้น (เซนติเมตร)    ระหว่างแถว (เซนติเมตร)   จำนวนวัน

 

ข้าวโพดหวาน     25                     75                                 70-75

ข้าวโพดฝักอ่อน   30                     60                                 45-50

กระเจี๊ยบเขียว     25                     75                                 40 เป็นต้นไป

ถั่วเหลืองฝักสด    25                     75                                 60-70

มันแกว              25                     75                                 90-120

 

– เมื่องอกได้ 12-15 วัน ถอนแยก โดยเลือกต้นที่แข็งแรงไว้ 1 ต้น ต่อหลุม ยกเว้น ข้าวโพดฝักอ่อน ไม่ต้องถอนออก

– มันแกว ต้องหมั่นเด็ดยอด อย่าให้ยาวเกิน 30 เซนติเมตร เพื่อบังคับให้ลงหัว

ความต้องการแสง : เต็มวัน

ความต้องการน้ำ : วันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น

 

พันธุ์พืชที่โดดเด่นของทาง บริษัท แอ๊ดว้านซ์ซีดส์ ได้แก่

  1. แตงโมกินรี
  2. แคนตาลูปสวีทดี 25
  3. พริกขี้หนูพันธุ์อัมพวา
  4. มะเขือเปราะราชบุรี
  5. กะเพรา

– กะเพราเขียว

– กะเพราม่วง

 

ปัจจุบัน คนเมืองให้ความนิยมการปลูกผักสวนครัวในเมืองมากน้อยเพียงใด

“ก็มีการติดต่อเข้ามาสอบถามถึงการเริ่มต้นปลูก เรามีข้อเสนอว่าหากใช้พันธุ์เรา ฟังเรา ดูเรา เราตอบหมดเปลือก เพื่อให้ผู้ถามได้รับความรู้จริงๆ ปัญหาเริ่มต้นของผู้คนที่สนใจคือ ไม่ศึกษาข้อมูลการปลูกมาก่อนล่วงหน้า ส่งผลให้ไม่ก่อให้เกิดความเข้าใจ เมื่อได้รับคำแนะนำ” คุณวันชัย กล่าว

 

มุมมองทางด้านการปลูกผักสวนครัวคนเมืองในอนาคต

“คิดว่า น่าจะมีการแพร่หลายมากยิ่งขึ้น เนื่องจากเรามีการแนะนำและมอบองค์ความรู้เพื่อตอบสนองต่อความเข้าใจและความมั่นใจในการปลูกผัก เพราะคนสมัยนี้ก็ใส่ใจเรื่องสุขภาพมากยิ่งขึ้น” คุณสาธิต กล่าว

“มองว่า คนไทยอีกหน่อยจะหันมาทำตรงนี้ อาจจะทานข้าวไปด้วย แล้วก็เด็ดผักจากต้นรับประทานไปด้วยก็เป็นไปได้ เราอยากให้สิ่งที่เกิดขึ้นเป็นเรื่องจริงที่ค้นพบได้ด้วยตัวเอง” คุณวันชัย กล่าว

สนใจ สอบถามและสั่งซื้อผ่านเพจ Facebook : ไร่ตะวันยิ้ม หรือติดต่อที่ บริษัท แอ๊ดว้านซ์ซีดส์ จำกัด ตั้งอยู่ เลขที่ 99/9 หมู่ที่ 4 ตำบลสวนพริกไทย อำเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี 12000 โทรศัพท์ 02-958-8476 ต่อ 237

บทความก่อนหน้านี้Thaitrade.com เชิญชวนเที่ยวงาน Bangkok Gems and Jewelry Fair ครั้งที่ 64 พร้อมดึงผู้ประกอบการหน้าใหม่เข้าวงการอัญมณีและเครื่องประดับ สู่ผู้ส่งออกระดับโลก
บทความถัดไปซีพีเอฟ เติมรอยยิ้ม สร้างกำลังใจ คืนความสุขให้แก่ผู้สูงวัยในสังคม