ใช้น้ำสกัดและปุ๋ยหมักแห้งชีวภาพ ลดทุน และพัฒนาคุณภาพส้มโอขาวแตงกวา

ส้มโอขาวแตงกวา เป็นไม้ผลเศรษฐกิจเฉพาะถิ่นของจังหวัดชัยนาท ที่ปลูกสืบต่อกันมากว่า 100 ปี ปลายปี 2554 เกิดน้ำท่วมครั้งใหญ่ ทำให้พื้นที่ปลูกส้มโอเสียหายอย่างมาก สำนักงานเกษตรจังหวัดชัยนาท จึงเร่งฟื้นฟูและส่งเสริมให้เกษตรกรปลูกทดแทนหรือปลูกในพื้นที่ใหม่ ให้ปลูกในระบบเกษตรดีที่เหมาะสมเพื่อผลิตส้มโอขาวแตงกวาคุณภาพ และเพื่อให้เกษตรกรสามารถยกระดับรายได้นำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตที่มั่นคงยั่งยืน

ต้นส้มโอต้องได้รับน้ำพอเพียงเพื่อการเจริญเติบโตที่ดี

คุณทวี มาสขาว ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 1 จังหวัดชัยนาท (ผอ.สสข.ที่ 1) เล่าให้ฟังว่า เมื่อปลายปี 2554 เกิดน้ำท่วมครั้งใหญ่ ทำให้พื้นที่ปลูกส้มโอขาวแตงกวาเสียหายไปมาก จึงต้องเร่งฟื้นฟูการปลูกและผลิตส้มโอขาวแตงกวาคุณภาพให้เพียงพอกับความต้องการของผู้บริโภค จึงได้ส่งเสริมให้เกษตรกรปลูกในระบบเกษตรดีที่เหมาะสม GAP (Good Agricultural Practice) เพื่อผลิตส้มโอขาวแตงกวาคุณภาพ ส่งเสริมให้ทุกฝ่ายร่วมกันอนุรักษ์ส้มโอขาวแตงกวา จีไอ หรือ GI (Geographical Indications) สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ ที่มีคุณลักษณะพิเศษเฉพาะ ซึ่งเป็นไม้ผลท้องถิ่นพันธุ์ดั้งเดิมคุณภาพดีและเป็นไม้ผลเศรษฐกิจสำคัญ ให้คงอยู่คู่กับจังหวัดชัยนาทสืบไป

นำฮอร์โมนไข่เร่งดอกอัตรา 5 10 ซีซี ผสมกับน้ำ 20 ลิตร นำไปฉีดพ่นทุก 5 7 วัน

คุณลุงเสรี กล่อมน้อย เกษตรกรผู้ปลูกส้มโอขาวแตงกวา เล่าให้ฟังว่า เมื่อปี 2556 ได้เริ่มฟื้นฟูปลูกส้มโอขาวแตงกวา พื้นที่ 35 ไร่ ได้ต้นส้มโอ 800 ต้น ผ่านไปถึงปีที่ 4 ได้ผลส้มโอ 5-10 ลูก ต่อต้น รสชาติเปรี้ยวขม ต่อมาได้พัฒนาคุณภาพด้วยการใช้สารสัดจากพืช เมื่อเข้าสู่ปีที่ 7 ได้ผลส้มโอมากกว่า 100 ลูกขึ้นไป ได้ขนาดผลใกล้เคียงกัน ได้น้ำหนักเฉลี่ย 1.5 กิโลกรัม ต่อลูก ได้คุณภาพ คือเนื้อกุ้งใหญ่ แห้ง หวานอมเปรี้ยวเล็กน้อย เมล็ดน้อยถึงกับไม่มี

ฉีดพ่นฮอร์โมนไข่เพื่อเร่งดอก

เทคนิคการพัฒนาการปลูกและผลิตส้มโอขาวแตงกวาคุณภาพ คือ การใช้สารสกัดชีวภาพ ดังนี้

 การผลิตและใช้น้ำสกัดชีวภาพ สูตรน้ำสกัดชีวภาพชนิดสมุนไพร ป้องกันกำจัดแมลงศัตรูส้มโอ

มีส่วนประกอบ : พืช 6 ชนิด ได้แก่ หัวกลอย หัวหนอนตายอยาก ใบขี้เหล็ก สะเดา (เมล็ด และใบ) ตะไคร้หอมทั้งต้น เถาหางไหลแดง ชนิดละ 5 กิโลกรัม กากน้ำตาล 10 กิโลกรัม และหัวเชื้ออีเอ็ม/พด.1 อัตรา 2 ลิตร ต่อกิโลกรัม

วิธีทำ สับหรือบดส่วนประกอบทั้ง 6 ชนิด ให้ละเอียด นำไปใส่ถังพลาสติกให้เกือบเต็ม (ช่องว่างจากขอบถังลงมา 10 เซนติเมตร) ใส่กากน้ำตาลและอีเอ็มลงไปคลุกเคล้าให้เข้ากัน ปิดฝาให้สนิท ตั้งไว้ในที่ร่ม ประมาณ 7 วัน นำมาใช้ได้

วิธีการใช้ กรองน้ำที่ได้จากการหมัก 30 ซีซี ผสมกับน้ำ 20 ลิตร นำไปฉีดพ่นทุก 7 วัน ควรฉีดพ่นในช่วงแดดอ่อน หรือช่วงเช้าจะได้ผลดีมาก ส่วนกากที่เหลือจากการคั้นน้ำนำไปฝังกลบใต้ต้นไม้เพื่อเป็นปุ๋ยและขับไล่แมลงในดินได้

หมั่นทำความสะอาดแปลงปลูกเพื่อไม่ให้เป็นที่อยู่อาศัยของโรคแมลง

 การผลิตและใช้ปุ๋ยหมักแห้งชีวภาพ

มีส่วนประกอบ : มูลค้างคาว และรำละเอียดชนิดละ 1 ส่วน แกลบดำ 3 ส่วน หัวเชื้ออีเอ็ม/พด. 1 อัตรา 30 ซีซี ต่อ 30 กรัม กากน้ำตาล 30 ซีซี และน้ำสะอาด 10 ลิตร

วิธีทำ นำแกลบดำ มูลค้างคาว รำละเอียด ใส่ถังผสมคลุกเคล้าให้เข้ากัน แล้วนำกากน้ำตาล อีเอ็ม หรือ พด. 1 และน้ำ ใส่ลงไปผสมคลุกเคล้าให้เข้ากัน เพื่อให้มีความชื้นประมาณ 50 เปอร์เซ็นต์ วิธีตรวจความชื้นให้ใช้มือกำส่วนผสมให้แน่นเป็นก้อนถ้าแบมือออกใช้นิ้วสัมผัสส่วนผสมที่เป็นก้อนแตกออกแสดงว่ามีความชื้น ประมาณ 50 เปอร์เซ็นต์ แต่ถ้าแตกไม่เป็นก้อนแสดงว่าความชื้นน้อยไป ให้ผสมกากน้ำตาล อีเอ็ม และน้ำ เทราดลงไปคลุกเคล้าให้เข้ากัน แต่ถ้าไม่แตกกระจายแสดงว่าเปียกเกินไป ให้ใส่แกลบดำผสมลงไปเพิ่มอีก จนกว่าจะได้ความชื้นที่ 50 เปอร์เซ็นต์ เมื่อได้ความชื้นตามที่ต้องการแล้ว นำไปกองกับพื้นปูนหรือบนผ้าพลาสติก สูงไม่เกิน 15 เซนติเมตร นำกระสอบป่านคลุมปิดให้มิดชิด หมักไว้ 3 วัน ก็นำมาใช้ได้ โดยมีวิธีการตรวจสอบก่อนใช้ ดังนี้

การใช้สารสกัดและปุ๋ยหมักแห้งชีวภาพช่วยให้ติดผลดก
  1. ตรวจสอบอุณหภูมิในกองปุ๋ยหมัก โดยใช้มือแหย่ลงไปในกอง ถ้าอุณหภูมิร้อนกว่าอุณหภูมิปกติรอบตัวเรา แสดงว่ายังใช้ไม่ได้ แต่ถ้าอุณหภูมิในกองปุ๋ยหมักเท่ากับอุณหภูมิปกติรอบตัวเรา แสดงว่าใช้ได้
  2. ดมกลิ่นปุ๋ยที่หมักไว้ ถ้ามีกลิ่นหอมอมเปรี้ยวแสดงว่าใช้ได้ แต่ถ้ามีกลิ่นเหม็น ให้ใช้ อีเอ็ม กากน้ำตาล น้ำ ผสมกันแล้วเทราดลงไปคลุกเคล้าให้เข้ากัน หมักไว้อีกจนกว่าจะใช้ได้

วิธีการใช้

1.ใช้โรยรอบทรงพุ่มสำหรับส้มโอ ให้ดูอายุไม้ผลเป็นหลัก เช่น ส้มโอมีอายุ 1 ปี ให้ใช้ 1 กิโลกรัม ต่อต้น

2.ใช้ผสมดินสำหรับรองก้นหลุมที่ปลูกใหม่ โดยผสมปุ๋ยหมักแห้งชีวภาพ อัตราส่วน 1:4 ของดินที่ใส่ลงในหลุม

3.ใช้หมักฟางข้าวในนา โดยโรยฟางข้าว ไร่ละ 100 กิโลกรัม และใช้ อีเอ็ม ฉีดพ่นให้เปียกชุ่ม แล้วหมักไว้ 15 วัน

ส้มโอขาวแตงกวา ส้มโอ GI (Geographical Individual) สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ เมืองชัยนาท

 ได้ใช้น้ำสกัดชีวภาพอีก 2 สูตร คือ ฮอร์โมนไข่เร่งดอกและฮอร์โมนผลไม้สุกเร่งการเจริญเติบโต ดังนี้

 สูตร ฮอร์โมนไข่เร่งดอก มีส่วนประกอบ : ไข่ไก่ทั้งฟองและกากน้ำตาลชนิดละ 5 กิโลกรัม ลูกแป้งข้าวหมาก 1 ลูกและยาคูลท์หรือนมเปรี้ยว 1 ขวด

วิธีทำ นำไข่ไก่ไปปั่นให้ละเอียดแล้วนำไปใส่ภาชนะผสมกับกากน้ำตาล คลุกเคล้าให้เข้ากัน บดลูกแป้งข้าวหมากให้ละเอียด ยาคูลท์หรือนมเปรี้ยวผสมให้เข้ากัน เสร็จแล้วนำไปใส่ในถังพลาสติก ปิดฝาให้สนิท ตั้งในที่ร่ม อากาศถ่ายเทสะดวก หมักไว้ 7 วัน สามารถนำไปใช้ได้

วิธีการใช้ นำน้ำสกัดชีวภาพ 5-10 ซีซี ผสมกับน้ำ 20 ลิตร นำไปฉีดพ่นทุก 5-7 วัน ฉีดพ่นในขณะที่มีแสงแดดอ่อนหรือในช่วงเช้า ก่อนฉีดพ่นควรบำรุงต้นส้มโอให้เติบโตสมบูรณ์ก่อน และหยุดฉีดพ่นในขณะที่ต้นพืชกำลังออกดอก

รสชาติอร่อยจริงๆ ขอเชิญชวนมาชิมด้วยกันค่ะ

 สูตรฮอร์โมนผลไม้สุกเร่งการเจริญเติบโต มีส่วนประกอบ : กล้วยน้ำว้าสุก ฟักทองแก่จัด และมะละกอสุก ชนิดละ 1 กิโลกรัม กากน้ำตาล 100 ซีซี หัวเชื้ออีเอ็ม/พด.1 อัตรา 100 ซีซี ต่อกรัม และน้ำสะอาด 5 ลิตร

วิธีทำ สับหรือบดส่วนประกอบทั้ง 3 ชนิด ให้ละเอียด นำไปใส่ในถัง แล้วใส่ อีเอ็ม กากน้ำตาล และน้ำ ลงไปคลุกเคล้าให้เข้ากัน ปิดฝาให้สนิท หมักไว้ประมาณ 7 วัน ก็นำมาใช้ได้

วิธีการใช้ นำฮอร์โมน 30 ซีซี ผสมกับน้ำ 20 ลิตร ฉีดพ่นทุก 7-10 วัน เพื่อใช้เร่งการเจริญเติบโต

ผอ.สสข.ที่ 1 จังหวัดชัยนาท(ที่3จากขวา)นำสื่อมวลชนชมการปลูกส้มโอขาวแตงกวา

คุณลุงเสรี กล่อมน้อย เกษตรกรผู้ปลูกส้มโอขาวแตงกวา เล่าให้ฟังในท้ายนี้ว่า เมื่อต้นส้มโอได้รับน้ำสกัดและปุ๋ยหมักแห้งชีวภาพพอเพียง ได้รับน้ำสม่ำเสมอ ทำให้ต้นเติบโตสมบูรณ์ และนับตั้งแต่ติดดอกไปถึงติดผลแก่สุกนาน 8 เดือน ได้ตัดเก็บผลส้มโอที่แก่สุกตามระยะเวลาคือ เนื้อกุ้งใหญ่ แห้ง หวานอมเปรี้ยวเล็กน้อย เมล็ดน้อยหรือไม่มี แต่ละปีได้เก็บผลส้มโอ 2 ครั้ง คือช่วงเดือนสิงหาคม-กันยายน ช่วงที่สองเดือนมีนาคม-เมษายน ได้ผลผลิตเฉลี่ยกว่า 100 ลูก ต่อต้น พ่อค้าจะเข้ามาซื้อที่สวน 40 บาท ต่อกิโลกรัม จะไม่ลดราคาให้ แต่ใช้วิธีแถมผลส้มโอ เฉลี่ยต่อต้นจะมีรายได้ตั้งแต่ 3,000 บาท ขึ้นไป เป็นรายได้ที่ยังไม่ได้หักต้นทุนการผลิต เป็นรายได้พอเพียงที่ทำให้มีวิถีการยังชีพมั่นคง

คุณลุงเสรี กล่อมน้อย นำลุยสวนชมการปลูกส้มโอขาวแตงกวาคุณภาพ

จากเรื่อง ใช้น้ำสกัดและปุ๋ยหมักแห้งชีวภาพ ลดทุนและพัฒนาคุณภาพส้มโอขาวแตงกวา เป็นไม้ผลท้องถิ่นที่เนื้อกุ้งใหญ่ แห้ง หวานอมเปรี้ยวเล็กน้อย เมล็ดน้อยหรือไม่มี สอบถามเพิ่มเติมได้ที่ คุณลุงเสรี กล่อมน้อย เลขที่ 445 หมู่ที่ 8 ตำบลเขาท่าพระ อำเภอเมือง จังหวัดชัยนาท โทร. 081-987-1983 หรือ คุณชมพูนุช หน่อทอง สำนักงานเกษตรจังหวัดชัยนาท โทร.056-476-720 ก็ได้ครับ

บทความก่อนหน้านี้ยุวเกษตร ร.ร.หนองโพธิ์ฯ มหาสารคาม ปลูกผัก-เลี้ยงสัตว์แปลก ขายความต่าง
บทความถัดไป“มนัญญา” บุกจีน หาลู่ทางยึดหัวหาดตลาดผลิตภัณฑ์ “นมวัวแดง”