เจาะตลาดมะละกอ สามารถแบ่งได้เป็น 2 ประเภท

ตลาดมะละกอ สามารถแบ่งได้เป็น 2 ประเภท คือ

  1. มะละกอผลดิบ ปัจจุบัน “มะละกอพันธุ์แขกนวล” ครองส่วนแบ่งตลาดมะละกอกินดิบมากที่สุด เพราะมีลักษณะเด่นคือ เนื้อกรอบ อร่อย แม่ค้าส้มตำชอบ ปลูกง่าย ติดผลดก ผลมีขนาดใหญ่ เก็บเกี่ยวผลผลิตได้เร็ว ปลูกแค่ 5 เดือนก็เก็บผลผลิตออกขายได้แล้ว สามารถเก็บผลผลิตออกขายได้ทุกๆ 15-20 วัน ข้อดีของการปลูกมะละกอผลดิบคือ ขายผลผลิตได้ทุกลูก แต่หากเป็นมะละกอสุก เก็บผลผลิตออกขายได้แค่ 60-70% เท่านั้น เพราะระหว่างรอสุกอาจมีลูกเสียเยอะทำให้เก็บผลผลิตไม่ได้เต็มที่
  2. มะละกอผลสุก ได้แก่ มะละกอพันธุ์แขกดำ ฮอลแลนด์ สายน้ำผึ้ง ขอนแก่น 80 ฯลฯ มะละกอผลสุกกลุ่มนี้มีลักษณะเด่นคือ เนื้อไม่เละเวลาสุก เนื้อมีสีสวย รสชาติหวาน ผิวสวย ไม่ขรุขระหรือเป็นร่อง มะละกอชนิดนี้ ผู้บริโภคนิยมบริโภคเป็นผลไม้เพื่อสุขภาพ และใช้ในโรงงานแปรรูป มะละกอพันธุ์ฮอลแลนด์กลายเป็นสินค้ายอดนิยมที่ครองส่วนแบ่งตลาดมะละกอผลสุกมากที่สุด เพราะเกษตรกรนิยมปลูกมะละกอพันธุ์ฮอลแลนด์มากที่สุด เนื่องจากได้รับความนิยมจากตลาดทั่วไปและใช้เครื่องพ่นยาน้อยที่สุด แม่ค้ารับซื้อผลผลิตมะละกอพันธุ์ฮอลแลนด์เยอะที่สุด ผลผลิตที่ตกเกรดหรือเป็นโรค ยังจำหน่ายเข้าโรงงานแปรรูปได้

แต่ตลาดมะละกอสุกมีตลาดค่อนข้างจำกัดและเฉพาะเจาะจง เกษตรกรที่สนใจปลูกมะละกอผลสุก ควรมีตลาดรองรับที่แน่นอน เพื่อขายผลผลิตได้ในราคาสูง ควรวางแผนผลิตให้ต้นมะละกอออกดอกในช่วงฤดูแล้ง ประมาณมีนาคม-เมษายนของทุกปี ซึ่งเป็นเรื่องที่ยากพอสมควรเพราะเป็นช่วงที่ต้นมะละกอมักไม่ค่อยติดผลเพราะดอกร่วงหมด ทำให้มะละกอมีผลผลิตน้อยหรือขาดตลาดทุกปีในช่วงตั้งแต่เดือนกรกฎาคม-กันยายน หรืออาจจะยาวไปจนถึงตุลาคมของทุกปี

โดยทั่วไป ช่วงเดือนกรกฎาคม-ตุลาคม เป็นช่วงผลไม้อื่นๆ ในท้องตลาดมีน้อย และมะละกอก็มีผลผลิตเข้าตลาดน้อยด้วยเช่นกัน ทำให้มะละกอผลสุกโดยเฉพาะมะละกอฮอลแลนด์สามารถขายได้ราคาสูง ราคาขายหน้าสวนพุ่งถึงกิโลกรัมละ 20-35 บาท ราคาขายส่งอยู่ที่กิโลกรัมละ 30-35 บาท ราคาขายปลีกถึงผู้บริโภคโดยเฉลี่ยอยู่ที่กิโลกรัมละ 40-50 บาท

ตลาดค้าส่งทั่วไป เช่น ตลาดศรีเมือง ราชบุรี ตลาดสี่มุมเมือง ตลาดไท ตลาดปฐมมงคล ฯลฯ มักแยกโซนการขายผลผลิตอย่างชัดเจน มะละกอรับประทานดิบ วางขายในแผงขายผักสด มะละกอผลสุก วางขายในแผงผลไม้ เกษตรกรเจ้าของสวนมะละกอ ควรเจรจาซื้อขายผลผลิตกับแม่ค้าไว้ล่วงหน้าเพื่อให้มีตลาดรับซื้อผลผลิตที่แน่นอน

ตลาดค้าปลีก มะละกอเป็นทั้งผักและผลไม้ที่มีวางขายในตลาดค้าปลีกทั่วประเทศ เกษตรกรที่ปลูกมะละกอเป็นพืชผสมผสานในสวน สามารถเก็บผลผลิตส่งขายในตลาดค้าปลีกในท้องถิ่น หรือเก็บมะละกอผลดิบส่งขายร้านขายส้มตำใกล้บ้าน

ตลาดห้างสรรพสินค้า ชาวสวนมะละกอส่วนใหญ่อยากผลิตมะละกอส่งขายห้างสรรพสินค้า เพราะขายสินค้าได้ล็อตใหญ่ แต่การเจาะตลาดนี้ไม่ใช่เรื่องง่ายเพราะคนที่ทำธุรกิจกับห้าง ในฐานะซัพพลายเออร์ ต้องมีความพร้อมในหลายด้าน ได้แก่ 1. มีโรงคัดแยกคุณภาพสินค้าพร้อมบรรจุภัณฑ์ ตรงตามหลักเกณฑ์ข้อกำหนดของห้าง 2. มีปริมาณผลผลิตจำนวนมาก และส่งสินค้าได้ทุกวัน 3. มีฐานการเงินที่มั่นคงพอสมควร เพราะต้องจัดส่งสินค้าให้กับห้างก่อน กว่าจะได้เงินค่าสินค้าต้องเสียเวลารอนานกว่า 15-20 วัน

บทความก่อนหน้านี้สภาเกษตรกรฯปลื้มแทนเกษตรกร เมื่อแผนแม่บทฉบับแรกผ่าน ครม.
บทความถัดไปจากเลี้ยงไก่ ชำแหละขาย สู่ โรงงานแปรรูปไก่สดแห่งแรกภาคใต้