“ฟักข้าว” ผลไม้จากสวรรค์ บำรุงสายตา แก้เบาหวาน ลดความดัน

ต้นฟักข้าวเป็นไม้เถาล้มลุก อายุยืน เลื้อยยืดยาว มีมือจับเกาะสิ่งกีดขวาง ใบและมือแตกตามข้อเถา ใบเป็นรูป 3 เหลี่ยม เว้าลึก อีกเป็น 3 แฉก เถาเลื้อยเท่าใดใบก็มากเท่านั้น จึงมักนิยมให้ปลูกขึ้นร้านต้นไม้ เพื่อให้ร่มเงา

ดอกฟักข้าวเป็นดอกเดี่ยว ออกตากซอกใบ มีสีเหลืองสวยชัดเจน (บางต้นก็สีขาว) ลักษณะดอกทรงดอกยาว มีใบเลี้ยงคล้ายตำลึง ภายในเป็นกรวย บานแผ่ออกเป็น 5 กลีบ ในโพรงดอกมีสีเหลืองเข้ม มีละอองภายในดอกสีม่วงเข้ม และมีกลุ่มเกสร เหมือนช่อดอกไม้เล็กๆ อยู่ใจกลางดอก เป็นดอกไม้ที่ไม่สมบูรณ์เพศ ต้องผสมเกสรจากต้นใกล้เคียงจึงจะติดผล

ผลฟักข้าวติดผลจากรังไข่ และเป็นผลเดียว เป็นรูปกลมรี รูปไข่อวบ ผิวมีหนามคล้ายขนุนผลเล็ก ยังอ่อนสีเขียว ปอกผิวออกหั่นกินได้ เช่น คล้ายผลน้ำเต้า ซึ่งนำไปแกงเลียง แกงส้ม เมื่อเริ่มแก่สีจะคล้ายเหลือง พอแก่จัดเป็นสีส้ม

เมื่อออกผลอยู่บนต้น เห็นห้อยย้อย พอเวลาแก่ สีที่สดใสอยู่ท่ามกลางสีเขียว สวยน่าดูมาก

ผลฟักข้าวเมื่อสุกเป็นสีส้มจนแสด เนื้อในผลเต็มไปด้วยเมล็ด คล้ายแตงไทย เวลาจะกิน ขูดเนื้อและเมล็ดออกปั่นด้วยน้ำสะอาดแล้วกรอง อาจใส่น้ำเชื่อม หรือน้ำผึ้ง หรือเกลือ มะนาวก็ตามแต่พอใจ

ฟักข้าวมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Momordica Cochinechinensis Spreng อยู่ในวงศ์ CUCURBITACEAE อังกฤษเรียก Baby Jacfruit เวียดนามเรียก Gag ชาวบ้านเรียก ผักเข้า ฟักข้าว ขี้กาเครือ ตอนหลังมีการค้นพบว่า ฟักข้าวมีประโยชน์มาก จนผู้รู้ให้คำจำกัดความว่า Fruit From Heaven หรือผลไม้จากสวรรค์

เคยรู้จักฟักข้าวมาตั้งแต่เด็ก แต่บ้านเราไม่นิยมกิน เพราะเปลือกผลเป็นหนาม รสชาติก็จืด เด็กๆ กลัว เพราะสีสันจัดจ้าน และมีหนามแหลม

ปัจจุบันนิยมกันว่า เป็นผลไม้มีคุณค่า กินได้ตั้งแต่ยอดอ่อน ผลอ่อน จนถึงแก่ ใบใช้ทำยาเขียว รากใช้ดับพิษ เนื้อสุกจัดทำน้ำผลไม้ชั้นดี

มีชาวสวนปลูกขายได้เงินทองปีละมากๆ

นํ้าผลไม้สุกของฟักข้าวนิยมกันว่า ให้การบำรุงสายตา แก้เบาหวาน ลดความดัน และไขมันในเลือด มีผู้ผลิตออกจำหน่ายในลักษณะเป็นน้ำขวด และแคปซูล

การขยายพันธุ์ทำได้โดยการเพาะเมล็ด ปลูกลงในดินชื้นพอเหมาะ ทำร้านต้นไม้ให้เช่นเดียวกับปลูกมะระ ทั้งยอดและผลจะเจริญเติบโตนำออกจำหน่าย เป็นทั้งผักพื้นบ้าน และผลไม้

อย่างไรก็ตาม ก่อนจะบริโภคน้ำผลไม้ชนิดนี้ ควรรู้จักให้ดีเสียก่อน และซื้อผลสดจากต้นหรือตลาดสด แล้วปรุงกินเอง จึงจะได้ผลสดโดยไม่ใส่สีที่ผิดปรกติ ถ้าดีที่สุดก็มีผู้ผลิตจำหน่ายโดยมี อย.รับรอง

ถือว่าเชื่อใจได้

เมล็ดพันธุ์ฟักข้าว
เมล็ดพันธุ์ฟักข้าว

 

บทความก่อนหน้านี้ความเหมือน และความต่าง ระหว่างโรคกรีนนิ่ง กับ โรคทริสเตซ่า ศัตรูสำคัญของพืชตระกูลส้ม
บทความถัดไปเคล็ดลับ “ผสมเกสรมะม่วง” ของชาวสวน และเก็บลูกยังไงให้มีรสชาติดี!