วิธีการทำ “ฟางหมัก” อาหารเสริมให้วัว เพิ่มคุณค่าให้ฟางธรรมดา

“ฟางข้าว” นั้นมีคุณค่าทางอาหารต่ำ หากนำไปใช้เป็นอาหารให้โคกระบืออย่างเดียวเป็นเวลานาน อาจทำให้สัตว์มีสภาพร่างกายไม่สมบูรณ์ นอกจากนี้ ฟางนั้นมีอัตราการย่อยต่ำ ทำให้ฟางอยู่ในกระเพาะหมักเป็นเวลานาน เพราะจุลินทรีย์ต้องใช้เวลาในการย่อยมากขึ้น จึงควรการปรับปรุงคุณภาพของฟางก่อนที่จะนำมาใช้ในการเลี้ยงสัตว์ เพื่อเพิ่มคุณค่าทางอาหารให้สูงขึ้นและสัตว์สามารถใช้ประโยชน์ได้ดีขึ้น

การทําฟางหมัก หรือการทําฟางปรุงแต่งใช้เลี้ยงกระบือวัว มีวิธีทําดังนี้

ปูพลาสติกขนาด 5×5 เมตร ลงบนพื้นเรียบ ขอบพลาสติกยกเป็นขอบทั้ง 4 ด้าน ป้องกันนน้ำไหลออกจากกองฟางหมัก นําฟางแห้งสะอาดน้ำหนัก 40 กิโลกรัม วางลงบนแผ่นพลาสติก เกลี่ยให้เรียบเสมอกัน รดน้ำให้ชุ่มทั่วกันแล้วตามด้วยน้ำละลายยูเรีย 2 กิโลกรัม และกากน้ำตาล 2 กิโลกรัม รดลงบนกองฟาง ทําเช่นเดียวกันอีก 2 ชั้น เมื่อครบ 3 ชั้น จึงคลุมทับลงบนกองฟางด้วยพลาสติกขนาด 8×8 เมตร ทับขอบพลาสติกด้วยวัสดุที่มีน้ำหนัก ใช้ฟางคลุมทับลง อีกหนึ่งชั้นเพื่อป้องกันแสงแดดส่อง

หมักไว้นาน 4 สัปดาห์ ฟางจะกลายสภาพเป็นฟางหมัก หรือฟางปรุงแต่งที่มีคุณค่าทางอาหารของสัตว์สูงขึ้น ก่อนนําไปเลี้ยงสัตว์ต้องเปิดพลาสติกออกทิ้งไว้นาน 4-5 ชั่วโมง

ทั้งนี้ มีข้อควรระวังคือ พยายามอย่าให้พลาสติกเป็นรูเพราะก๊าซแอมโมเนียจะระเหยออกไปทําให้การปรุงแต่งฟางไม่ได้ผลดีเท่าที่ควร นอกจากนี้ยังไม่ควรให้ฟางในกองถูกแสงแดด เพราะจะมีอุณหภูมิสูงขึ้นทําให้ก๊าซแอมโมเนียขยายตัวและลอยขึ้นข้างบน จะทําให้ฟางที่อยูด้านล่างคุณภาพไม่ดีเท่าที่ควร

และหากต้องการจะให้ได้ผลดียิ่งขึ้น ควรเสริมด้วยใบกระถิน หรือใบแคแห้ง 2 กิโลกรัม และรําข้าว 1 กิโลกรัม

บทความก่อนหน้านี้กรมการข้าว แนะนำเทคนิคการตัดใบข้าว เพื่อเพิ่มผลผลิตในนาหว่าน
บทความถัดไปเกษตรฯ พร้อมจดทะเบียนวิสาหกิจชุมชน “กัญชา” ภายใต้เงื่อนไขไม่ขัดต่อกฎหมาย