เลี้ยงลูกผสมชาร์โรเล่ส์ด้วยหญ้าธรรมชาติอย่างเดียว…วัวอ้วนเพราะคนขยัน

สวัสดีครับ มีคำถามว่าทำไมในห้วงช่วงระยะนี้ราคาวัวถึงได้นิ่งไม่ร้อนแรง พ่อค้าแม่ค้าไม่วิ่งมาหาแบบร้อนรนเหมือนเมื่อช่วงปีที่แล้ว ผมมานั่งคิดๆ ดูก็คงต้องตอบแบบนักวิชาการคนอื่นเขาว่า เรื่องราคาสินค้าที่มีขึ้นมีลงก็เป็นไปตามกฎอุปสงค์ อุปทาน (Demand and Supply)

ในทางเศรษฐศาสตร์ อุปสงค์ หมายถึง ความต้องการซื้อสินค้าและบริการ อุปทาน หมายถึง ความต้องการขายสินค้าและบริการ เมื่อราคาสินค้าเพิ่มสูงขึ้นผู้ซื้อมีแนวโน้มที่จะต้องการซื้อสินค้านั้นน้อยลง กฎอุปทานระบุว่า ปริมาณสินค้าที่ต้องการขาย เมื่อราคาสินค้าเพิ่มสูงขึ้น ผู้ขายมีแนวโน้มที่จะต้องการขายสินค้ามากขึ้น ใช่แน่นอนครับพี่น้องเกษตรกรรากหญ้ารายย่อยทั้งหลาย นานทีปีหนจึงจะขายวัวได้ราคาดี มีวัวเท่าไรขายได้หมดแบบเมื่อ 1-2 ปีที่ผ่านมา แล้วอะไรเป็นเหตุให้ในช่วงนี้ราคาวัวจึงนิ่งๆ ทรงๆ สาเหตุหนึ่งอาจเพราะภาวะเศรษฐกิจโลกไม่ดีตามที่หลายสำนักรายงาน แต่ผมมองว่าเหตุผลหนึ่งคือ ความกลัวของผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในประเทศเรานี่แหละครับ

ความกลัวว่าวัวจะหมดประเทศ กลัวเกษตรกรขายวัวตัวเมียออกไปจนหมดจึงอาจจะมีการชะลอความร้อนแรงของตลาดลงไปด้วยวิธีใดวิธีหนึ่งหรืออาจจะหลายวิธี แต่เท่าที่ผมรู้จักพี่น้องรากหญ้าทั้งหลายเขารู้ครับ วัวตัวเมียดีๆ ให้ลูกดก เลี้ยงลูกดี มีนมให้ลูกกินเขาไม่ขายออกไปดอกครับท่าน เขามีแต่จะคัดแม่วัวเสียออกไปขาย หรือว่ามีบริษัทใหญ่แห่งใดต้องการทำตลาดเนื้อนำเข้าหรือไม่ ตรงนี้ผมในฐานะนักข่าวตัวเล็กๆ ทำงานเลี้ยงลูก 4 เมีย 2 คงไม่สามารถชี้ชัดลงไปได้ ว่าแล้วก็แบกเป้ฝ่าลมร้อนออกไปคุยกับพี่น้องคนเลี้ยงวัวรากหญ้ากันดีกว่า ตามมาครับผมจะพาไป

ลูกวัวในฝูงชุดนี้ได้จากพ่อวัวลูกผสมบราห์มัน
ลูกวัวในฝูงชุดนี้ได้จากพ่อวัวลูกผสมบราห์มัน

 

เริ่มจากมีแม่วัวเพียงตัวเดียว

ผมพาท่านมาพบกับ คุณชัยชนะ คล้ายเพชร บ้านเลขที่ 76 หมู่ที่ 5 ตำบลสามร้อยยอด อำเภอสามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ คุณชัยชนะ เริ่มต้นเล่าว่า “ผมเลี้ยงวัวมานานมากแล้ว วัวตัวแรกที่ผมมีคือแม่วัวที่ปู่ของผมให้มาเป็นวัวลูกผสมบราห์มันที่ผมเลี้ยงไว้จนถึงทุกวันนี้” จากวัวเพียงตัวเดียว วันนี้คุณชัยชนะมีฝูงวัวลูกผสมอยู่ 20 ตัว “ผมสะสมแม่วัวมาเรื่อยๆ ทั้งจากลูกเกิดในฝูงทั้งจากซื้อแม่วัวเข้ามาวันนี้มีแม่วัวอยู่ 15 ตัว รวมทั้งวัวแก่วัวสาวและมีลูกเกิดที่ยังเล็กอีก 5-6 ตัว”

 

สร้างฝูงลูกผสมเล่ส์

คุณชัยชนะ เล่าว่า “ส่วนตัวผมมองว่าวัวลูกผสมชาร์โรเล่ส์นั้นทำเงินได้มาก การเลี้ยงการดูแลก็ไม่ได้ต่างอะไรจากวัวไทย ใช้เวลาเลี้ยงใกล้เคียงกันกับวัวไทยแต่เวลาขายลูกผสมชาร์โรเล่ส์ทำเงินได้มากกว่าวัวไทยเยอะ ผมจึงตั้งใจสร้างฝูงวัวลูกผสมชาร์โรเล่ส์มาตลอดหลายปีที่ผ่านมา”

ลูกวัวในฝูงชุดนี้ได้จากพ่อวัวลูกผสมบราห์มัน
ลูกวัวในฝูงชุดนี้ได้จากพ่อวัวลูกผสมบราห์มัน

ในส่วนการผสมพันธุ์ คุณชัยชนะเลือกใช้การผสมจากพ่อพันธุ์เพียงอย่างเดียว “ผมใช้การจ้างวัวพ่อพันธุ์มาผสมจริง ใช้วัวพ่อพันธุ์ที่มีในพื้นที่แถวบ้านผมนี่แหละ ตัวไหนสวย มีสายเลือดชาร์โรเล่ส์ก็จะไปจ้างมาผสมจริง ราคาค่าผสมจริงอยู่ที่ครั้งละ 600 บาท ถ้าไม่ติดครั้งแรกจะผสมซ้ำให้ฟรี ในส่วนของเปอร์เซ็นต์สายเลือดชาร์โรเล่ส์จะสูงแค่ไหนผมไม่รู้นะ มองกันแบบบ้านๆ เลยสวยเป็นใช้ได้ ส่วนเรื่องการจับสัดก็ใช้ประสบการณ์ที่เราเลี้ยงวัวมานาน สังเกตเอาหากเห็นแม่วัวมันเริ่มขี่กันก็พอจะรู้แล้วว่ามันเริ่มติดสัด การจับสัดสำคัญมากเพราะหากเราพลาดอาจจะไม่ได้ลูกวัวไปเลยตลอด 1 ปี และการที่เราใช้พ่อพันธุ์มาผสมจริงก็มีปัญหา เช่น แม่วัวของเราเป็นสัดช่วงเย็นใกล้ค่ำเราจะไปตามพ่อวัวมาก็ไม่ทันมืดค่ำไปก่อน หรือหากไปตามพ่อวัวแบบเร่งร้อนฉุกละหุกไม่ตรงเวลาว่างของเจ้าของพ่อวัว บางทีเขาก็ไม่เอาวัวมาผสมให้เรา ตรงนี้ก็เป็นปัญหาเหมือนกัน แต่แก้ได้ด้วยประสบการณ์การจับสัด ความสนิทคุ้นเคยกับเจ้าของพ่อวัวที่เราต้องการ” คุณชัยชนะ บอก

 

ปัญหาลูกวัวตายไม่รู้สาเหตุ

จากการผสมพันธุ์วัวโดยไม่รู้เปอร์เซ็นต์สายเลือดของวัวพ่อแม่พันธุ์ก็สร้างปัญหาได้เช่นกัน คุณชัยชนะ บอกว่า “บางทีเราไม่รู้ว่าสายเลือดชาร์โรเล่ส์ของแม่วัวของเราสูงแค่ไหน สายเลือดของพ่อวัวสูงแค่ไหนก็สร้างปัญหาได้ อย่างเมื่อไม่นานมานี้แม่วัวของผมออกลูกตอนเช้ามืด ผมมาเห็นตอนเช้าแล้วลูกมันนอนตายอยู่ข้างๆ แม่มัน ก็เจอว่าลูกมันตัวใหญ่มากอาจจะเป็นสาเหตุที่ทำให้คลอดยาก คลอดไม่ออก เราก็ไปช่วยไม่ทันจนเสียลูกวัวไป ผมก็พยายามแก้ปัญหานี้โดยการกลับสายเลือด หากเห็นว่าแม่วัวของเรามีหุ่นไปทางชาร์โรเล่ส์มาก เนื้อมาก ผมก็จะเอาพ่อวัวที่มีเลือดบราห์มันมาผสมเพื่อป้องกันไม่ให้เลือดชาร์โรเล่ส์สูงเกินไป แต่เป้าหมายของผมก็ยังต้องการสร้างฝูงวัวลูกผสมชาร์โรเล่ส์ที่เปอร์เซ็นต์สายเลือดไม่สูงเกินไป” ทั้งหมดคือประสบการณ์ล้วนๆ ของคุณชัยชนะครับ

แม่พันธุ์พื้นฐานในฝูงของคุณชัยชนะ มีทั้งแม่พันธุ์ลูกผสมบราห์มันและลูกผสมชาร์โรเล่ส์
แม่พันธุ์พื้นฐานในฝูงของคุณชัยชนะ มีทั้งแม่พันธุ์ลูกผสมบราห์มันและลูกผสมชาร์โรเล่ส์

 

หญ้าธรรมชาติอย่างเดียว…วัวอ้วนเพราะคนขยัน

ในส่วนของอาหารที่ใช้เลี้ยงวัวฝูงนี้ คุณชัยชนะใช้การเลี้ยงแบบปล่อยกินในแปลงหญ้าธรรมชาติใต้ร่มมะพร้าว “ผมใช้วิธีขอเจ้าของสวนมะพร้าวเพื่อเอาวัวของเราเข้าไปเลี้ยงโดยที่ผมจะดูแลต้นไม้ในสวนไม่ให้ถูกวัวของเรากัดกินหรือทำลายได้ เจ้าของสวนมะพร้าวก็จะได้เครื่องตัดหญ้าคือวัวของเราแถมยังได้ปุ๋ยจากขี้วัวของเรา ผมก็ได้หญ้าให้วัวกิน ได้ประโยชน์กันทั้ง 2 ฝ่าย แต่วัวของเรา 20 ตัว กินหญ้าวันหนึ่งไม่น้อย ผมจึงต้องขอเจ้าของสวนมะพร้าวเอาไว้หลายสวน หลายแปลงเพื่อให้วัวของเราหมุนวนกินหญ้าได้เต็มที่ อย่างสวนตรงนี้พื้นที่ประมาณ 4 ไร่ เป็นหญ้าธรรมชาติทั้งหมด วัวของผมกินได้ 2 วัน ก็ต้องต้อนไปกินหญ้าที่แปลงอื่นอีกสัก 6-7 วัน จึงต้อนกลับมาใหม่ หมุนวนไปอย่างนี้เรื่อยๆ”

ในช่วงที่แล้งร้อนอย่างสาหัส หญ้าธรรมชาติก็มีเหลือให้เห็นสีเขียวน้อยมาก แต่ผมสังเกตว่าวัวของคุณชัยชนะยังอ้วนสมบูรณ์ดีทุกตัว คุณชัยชนะ เล่าว่า “วัวจะอ้วนได้ก็เพราะคนเลี้ยงขยัน วัวของผมไม่เคยให้อาหารเสริมเลย ไม่ว่าจะหญ้าตัด อาหารเม็ด เกลือ ไม่เคยให้เลย กินแต่หญ้าธรรมชาติล้วนๆ มันก็ยังอ้วนอยู่ได้ แม้ว่าจะแล้งแค่ไหนก็ตามผมก็ใช้การหมุนวนพาวัวทั้งฝูงของผมไปกินหญ้าหลายๆ แปลงอย่างที่บอก วัวจะอ้วน จะสมบูรณ์หรือไม่ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับพันธุ์อย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับการเอาใจใส่ ความขยันของคนเลี้ยงเป็นสำคัญครับ”

 

เชื่องจึงไม่สนตะพาย…ราคาไม่ได้ดั่งใจไม่ขาย

วัวในฝูงของคุณชัยชนะส่วนใหญ่ไม่ได้สนตะพาย ทั้งๆ ที่เลี้ยงแบบต้อนไปปล่อยหากินและไม่มีคอกให้อยู่ประจำตรงนี้ คุณชัยชนะ บอกว่า “วัวของผมจะเชื่อง ยิ่งพวกลูกผสมชาร์โรเล่ส์จะเชื่องมากจนไม่ต้องสนตะพาย ไล่เลี้ยงไปได้สบาย จะไล่ต้อนไปแปลงหญ้าไหนก็ได้ไม่ซน ไม่เปรียว เลี้ยงง่าย”

ส่วนเรื่องราคาและการขาย คุณชัยชนะ บอกว่า “ช่วงปีนี้ตลาดวัวในพื้นที่ค่อนข้างเงียบไม่มีคนมาถามซื้อเหมือนปีที่แล้ว ของผมเองก็ยังไม่ขายด้วย เก็บตัวเมียเอาไว้ขยายฝูง ผมเลี้ยงแบบไม่เดือดร้อนเรื่องเงินทอง เลี้ยงขยายฝูงไปเรื่อยๆ 2-3 ปีแล้วไม่ได้ขายเลย ถ้าราคายังไม่ได้อย่างใจก็จะไม่ขาย ผมคิดว่าถ้ามีวัวฝูงถึง 50 ตัว ผมก็ยังเลี้ยงไหว ถ้าจะขายก็ขายแต่วัวตัวผู้ที่มีอยู่ หากเป็นวัวลูกผสมชาร์โรเล่ส์ราคาขายก็อยู่ที่ 30,000 บาท” คุณชัยชนะ ทิ้งท้าย

 

 

บทความก่อนหน้านี้เกษตรต่างแดน : อุโมงค์ลอยน้ำ ใครจะเป็นรายแรกของโลก?
บทความถัดไป58 ปี ก้าวใหม่สวนสามพราน สู่พื้นที่สร้างแรงบันดาลใจในการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง