บ้านจัดสรรเล็กๆ จัดสวนสวยกินได้ยังไงดี

สวยกินได้ เรื่องแบบนี้น่าสนใจ เพราะเรามักจะได้ยินกันแต่ว่า สวยกินไม่ได้ คราวนี้สวยและกินได้ด้วย ไปดูกัน

“อ๋อ สวนผักหน้าบ้านนี่เอง”

บ้านจัดสรรเล็กๆ อยู่ในเขตหางดง เชียงใหม่ เป็นของหญิงชายคู่หนึ่ง ผู้ชายเป็นคนทำสวนสวยกินได้ ส่วนผู้หญิงไม่ค่อยอยู่บ้าน เธอเป็นสาวนักทำงาน

ตอนนี้อยู่อุ้มผาง ทำงานในค่ายผู้อพยพ

บ้านจัดสรรเนื้อที่นิดเดียวเท่านั้น เหลือแค่ทำสวนหย่อมกับที่จอดรถ จะปลูกอะไรได้ แต่ คุณชลธี ตะพัง หรือ น้าปาน แกมีแนวคิดที่จะทำแบบนักจัดสวนเลยทีเดียว แต่อยากให้สวยกินได้ด้วย แกมีทีมงานเป็นน้องๆ จากมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ที่เรียนเรื่องพืชผักและการจัดสวนมาทำ ทั้งเพาะเมล็ด ต้นกล้า ทำปุ๋ยหมักใบไม้หลังบ้าน ไว้ใช้ปลูกต้นไม้

1468291279

 

“อิ่มท้องและอิ่มใจ” น้าปาน บอก

“พื้นที่เป็นสวนหย่อม ที่เจ้าของโครงการปลูกไม้ดอกไม้ประดับไว้ พอปีหนึ่งฝนตกหนักน้ำระบายไม่ทัน ไหลมาตามถนนแล้วเข้าบ้านท่วมสวนหย่อม จากนั้นหญ้าก็ขึ้นรกเต็มหน้าบ้าน ผมก็เลยคิดว่า ไหนๆ ก็ไหนๆ แล้ว เลยเลิกทำสวนหย่อม ทำสวนสวยกินได้ดีกว่า ก็เริ่มปลูกผักง่ายๆ เมื่อสามปีก่อน ปีนี้เริ่มทำจริงจัง หาข้อมูลต่างๆ แล้วก็มีน้องจาก ม.แม่โจ้ มาช่วย…ผมคิดว่า ผัก นอกจากกินได้แล้ว ดอกของผักหลายชนิดมีความงดงาม มีกลิ่นหอม นอกจากกินอิ่มท้องแล้ว ความสวยงามทำให้อิ่มใจด้วย”

ในระหว่างที่ทำหรือการเปลี่ยนจากสิ่งหนึ่งมาเป็นสิ่งหนึ่งน่าจะเป็นเรื่องท้าทายและดูแปลกแยก ริมรั้วบ้านจัดสรรเขาจะต้องปลูกไม้เลื้อย ไม้ดอก บานบุรี พวงชมพู พวงแสด ดอกไม้อื่นๆ แทนที่ด้วยการปลูกพวกผักเชียงดา ขจร หรือ ตำลึง

ดังนั้น ตอนเริ่มทำเพื่อนบ้านก็มองแปลกๆ แบบไม่เข้าใจว่าทำอะไร และเมื่อได้ผล พืชผักออกดอก ออกใบ น้าปานก็เลยเอาไปแจกให้เพื่อนบ้านกินบ้าง ให้เพื่อนสนิทบ้าง แกมักจะเอาผักใส่ถาดไปตามบ้านเพื่อนๆ

เมียแกไม่อยู่บ้านก็เอาผักไปทำกับข้าวบ้านเพื่อน แล้วก็กินข้าวบ้านเพื่อนด้วยเลย เรียกว่าได้สองต่อ ทั้งผู้ให้และผู้รับสมถวิล

1468291269

ตอนนี้เพื่อนบ้านสนใจอยากทำสวนสวยกินได้บ้างแล้ว ก็แนะนำให้น้อง ม.แม่โจ้ ไปช่วยออกแบบ ช่วยทำให้ ต่อไปก็ถึงขั้นรับจัด รับดูแลสวนสวยกินได้ตามบ้านเลยทีเดียว เพื่อที่จะปลูกอย่างไรให้สวยและกินได้”

ท้ายที่สุดแล้ว น้าปานคิดว่า “ไม่ได้ปลูกเป็นอาชีพในรูปแบบชาวไร่ชาวสวน แต่ว่าปลูกเพื่อกิน เพื่อมีกิจกรรม มีความสุขสนุกกับมัน เวลาผักงอกงาม มันก็ทำให้จิตใจเราเติบโตไปด้วย สิ่งที่ได้ในระยะยาวคือสุขภาพและลดค่าใช้จ่ายต่อเดือนต่อปีหลายบาท และในอนาคต กำลังคิดจะทำเครือข่ายคนปลูกผัก เลี้ยงปลา เลี้ยงกบ เลี้ยงเป็ด เลี้ยงไก่ เพื่อแลกเปลี่ยนอาหาร ผลผลิตที่ได้ แบ่งปันกัน

แรงบันดาลใจส่วนหนึ่ง

“ที่ผ่านมาได้ทำข่าวพลเมือง ออกอากาศทางช่อง ไทย พีบีเอส ก่อนจะพัฒนาไปเป็นรายการเกี่ยวกับเกษตรยุคใหม่ ผมไปสัมภาษณ์น้องต้นกล้า เป็นเด็กหนุ่ม อายุ 14 ปี ทำเกษตรอินทรีย์กับคุณพ่อ ที่อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่ มีรายได้จากการขายไข่เป็ด และขายขี้วัวแห้ง ปลูกผักและช่วยดูแลข้าวในนา ถือว่าเป็นเกษตรกรรุ่นใหม่”

ฉันกินผักของน้าปานมาหลายถาด แกเอามาให้ถึงบ้าน ทั้งผัด ต้มจืด และผักประเภทใส่ยำต่างๆ จึงคิดว่าในช่วงเศรษฐกิจเช่นนี้ สวนสวยกินได้ น่าจะเป็นทางออกหนึ่งที่ช่วยให้อยู่รอดปลอดภัย จึงเริ่มทำตามที่ห้องสมุดกระท่อมทุ่งเสี้ยว มีผักที่ปลูกง่ายๆ อย่าง ผักบุ้ง ผักชี ผักพื้นบ้าน และมองๆ ดูตามบ้านเพื่อน บ้านพี่ บ้านน้อง ที่ไปพัก ซึ่งบางบ้านก็ทำอยู่แล้ว ปลูกตามรั้ว ตามมุม เท่าที่บ้านจัดสรรจะมีเนื้อที่เหลืออยู่

จัดระบบ จัดวาง ก็เป็นสวนสวยกินได้เลยค่ะ ไม่ต้องหาของฝากเมื่อไปบ้านเพื่อน เอาผักใส่ถาดไปแบบน้าปานเลย สบาย อิ่มใจและก็อิ่มท้องด้วย

1468291260

ได้ผักแล้วก็ทำกินกันสักหน่อยนะคะ

เอาเป็นจานง่ายๆ แบบเก็บผักในสวนสวยมาเลย

วันนี้เก็บพริกขี้หนูมาได้หนึ่งกำมือ กับ ใบชะพลู ในตู้เย็นมีปลาอินทรี เอาปลาอินทรีมาแล่ให้เป็นชิ้นเล็กๆ ย่างบนกระทะ เพื่อให้ปลากรอบ เหลือง ง่ายขึ้น เมื่อปลาสุกเราก็เอาช้อนตัดให้เล็กยิ่งขึ้น ก็จะได้กินเร็วขึ้น เอาแค่พอเหลือง

ระหว่างรอปลาสุกก็ทำน้ำจิ้ม พริกขี้หนู กระเทียม น้ำตาลนิดหนึ่ง ตำไปพร้อมๆ กันเลย เสร็จแล้วเติมน้ำปลา บีบมะนาวลงไปคนให้เข้ากัน ยกครกเทใส่ถ้วย

ปลาสุกได้ที่พอดี เอามาจัดวาง พร้อมใบชะพลู เผื่อใครอยากเผ็ดมากก็หั่นพริก ส่วนใครอยากลดเผ็ดก็ใส่หัวหอมลงไป หัวหอมเพิ่มความหวาน ลดเผ็ดได้

ใบชะพลูวาง ตามด้วยเนื้อปลา หัวหอม พริกขี้หนู ราดน้ำจิ้ม ห่อเป็นสามเหลี่ยม เคี้ยวให้ละเอียด จะกินเล่น กินเป็นกับก็ตามสบายเลยค่ะ

 

ท้ายที่สุดนี้ น้าปาน ชลธี ตะพัง บอกว่า “ใครสนใจ สวนสวยกินได้ พูดคุยแลกเปลี่ยนกันได้ ที่ เพจสวนสวยกินได้ครับ”

บทความก่อนหน้านี้“ถั่วพู” ปลูกริวรั้วไว้กินเอง ประโยชน์เพียบ
บทความถัดไปปลูกผักบนดิน กับผักไร้ดิน แบบไหนอร่อยกว่ากัน? มีคำตอบในโครงการปลูกผักไร้ดิน “ที่ว่าง กินได้” จัดโดย รฟม.