กาแฟโบราณควนโดน เครื่องดื่มยอดนิยม

กาแฟ เป็นเครื่องดื่มที่หลายคนกำลังให้ความสนใจบริโภค โดยเฉพาะบริเวณพื้นที่ภาคใต้ของประเทศไทย ที่ปัจจุบันได้กลายเป็นเครื่องดื่มที่ประชาชนนิยมรับประทานเป็นลำดับต้นๆ เพราะด้วยรสชาติและกลิ่นของกาแฟที่เตะจมูก ทำให้กาแฟกลายเป็นเครื่องดื่มที่มีผู้บริโภคอย่างยาวนาน

ใส่กล่องพร้อมจำหน่าย

สำหรับแหล่งผลิตกาแฟในพื้นที่ภาคใต้ ที่กำลังได้รับความนิยมอยู่ในช่วงนี้ คือ กาแฟที่ผลิตในชุมชน จากกลุ่มแม่บ้าน โดยเฉพาะกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านสะพานโยง ตำบลควนโดน อำเภอควนโดน จังหวัดสตูล

กลุ่มแม่บ้านเกษตกรบ้านสะพานโยง ตั้งอยู่บ้านเลขที่ 506 หมู่ที่ 1 จัดตั้งขึ้นจากลุ่มสตรีในชุมชน ที่ได้รวมตัวสร้างกิจกรรมเสริมด้วยการทำขนมพื้นเมืองทั่วไปจำหน่าย ภายใต้ความช่วยเหลือของหน่วยงานภาครัฐที่มาให้การสนับสนุน แต่ด้วยข้อจำกัดของการทำขนมหลายอย่างที่กลุ่มไม่สามารถดำเนินการต่อได้ กลุ่มฯ จึงหยุดทำไประยะหนึ่ง และเริ่มรวมกลุ่มใหม่อีกครั้งในปี พ.ศ. 2545 ซึ่งครั้งนี้ทางกลุ่มฯ ได้หันมาจับข้าวพื้นเมืองที่ปลูกกันอยู่ในพื้นที่แปรรูปเป็นข้าวซ้อมมือออกจำหน่ายสร้างรายได้ให้กับชุมชนและกลุ่มฯ

นำมาแปรรูปเป็นกาแฟ

กลุ่มฯ มีสมาชิกเริ่มแรกเพียงแค่ 35 คน รวมกันทำกิจกรรมต่างๆ มากมาย จนปัจจุบันมีสมาชิกเพิ่มขึ้นเป็น 56 คน มีกิจกรรมหลากหลายเพิ่มขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการประชุมกลุ่ม การพัฒนาทั้งความรู้และกระบวนการผลิต นอกจากนี้ ยังมีกิจกรรมอื่นๆ ที่ทางภาครัฐได้เข้ามาสอนหลักสูตรระยะสั้นควบคู่ไปกับการผลิตข้าวซ้อมมือ

ตลอดระยะเวลาการทำงานของกลุ่มฯ ได้มีผู้คนเข้ามาศึกษาดูงาน กิจกรรม การทำงานเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ จนเป็นที่รู้จักเพิ่มมากขึ้น จนกลายเป็นสถานที่ศึกษาดูงานที่มีกิจกรรมที่น่าสนใจ และช่วงนี้เองทางกลุ่มได้ชงกาแฟโบราณพื้นบ้านไว้ต้อนรับผู้ที่เข้ามาดูงาน หลายคนติดใจ พร้อมถามหาเพื่อซื้อติดมือกลับไป จุดนี้เองทางกลุ่มฯ เลยมองว่าน่าจะทำจำหน่าย จึงเริ่มทำแบ่งขายแบบ “ผูกถุง” วางขายที่กลุ่ม หรือมีบ้างก็ออกไปขายที่อำเภอ และฝากขายเวลามีงานในพื้นที่ เพียงระยะเวลาไม่นานนัก โกปี้ควนโดน สูตรอิสลาม มีการตอบรับจาก “คอกาแฟ” กระทั่งแปรรูปกันแทบไม่ทัน

คั่วจนเมล็ดกาแฟสีดำได้ที่

กาแฟโบราณ ภาษาพื้นบ้านหรือภาษาท้องถิ่นเรียกว่า โกปี้ หรือ กูปี้ ชื่อเพี้ยนมาจากภาษามลายูว่า โกปี้ เริ่มเข้ามาแถบวังประจัน ซึ่งเป็นเขตรอยติดต่อกับรัฐปะลิส ประเทศมาเลเซีย แล้วเริ่มแพร่หลายในอำเภอควนโดน จังหวัดสตูล ซึ่งครั้งนั้นนอกจากนำพันธุ์กาแฟเข้ามาปลูกแล้ว ยังหอบเอาวิธีการผลิตแปรรูปกาแฟตามตำรับของชาวมาเลเซียมาด้วย กระทั่งเริ่มเป็นที่แพร่หลายและรู้จักกันในอำเภอ

กลุ่มทำเป็นผลิตภัณฑ์ OTOP และตั้งชื่อใหม่ว่า “กาแฟโบราณควนโดน” ไปพร้อมกับการผลิตข้าวซ้อมมือ และมีโอกาศไปออกงานสินค้าร่วมกับสำนักงานเกษตรจังหวัด กลุ่มก็จะนำกาแฟไปร่วมออกร้านทุกครั้งที่มีกิจกรรม ทำให้เป็นที่รู้จักเพิ่มมากขึ้น ตลาดเปิดกว้างขึ้น คนให้ความสนใจที่จะชื้อไปเป็นของฝาก ได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี จึงหันมาพัฒนาเรื่องของบรรจุภัณฑ์ใหม่เป็นกล่องให้ดูดี ออกร้านทุกครั้งก็จะมีคนถามหาทุกครั้ง

เคี่ยวน้ำตาลทราย

กาแฟโบราณควนโดน กลายแป็นผลิตภัณฑ์ที่สามารถสร้างรายได้ให้กับกลุ่มฯและชุมชนเพิ่มมากขึ้นจนกลายเป็นสินค้า OTOP ที่สร้างชื่อเสียงให้กับจังหวัดสตูล เพราะด้วยเอกลักษณ์เฉพาะทั้งกลิ่นและรสชาติทำให้กาแฟที่สามารถติดตลาดได้ไม่ยาก

กระบวนการ-ขั้นตอนการผลิต

สมาชิกกลุ่มแม่บ้าน

ทุกขั้นตอนการผลิตทางกลุ่มฯ จะยึดกรรมวิธีการผลิตแบบโบราณดั้งเดิม โดยเริ่มจากการนำผลกาแฟสดมาคั่วในกระทะด้วยไฟปานกลางจนเมล็ดเริ่มมีสีดำและนำขึ้นมาตากทิ้งไว้

จากนั้นนำน้ำตาลทรายแดงผสมกับน้ำตาลทรายขาวใส่เกลือเม็ดลงไปเล็กน้อย นำไปเคี่ยวด้วยไฟปานกลางจนละลายและนำเมล็ดกาแฟที่คั่วตากไว้ใส่ลงไปในกระทะ คลุกเคล้าให้เมล็ดกาแฟและน้ำตาลเป็นเนื้อเดียวกัน ตักใส่ถาดเกลี่ยให้ความหนาของกาแฟอยู่ประมาณ 2 เซนติเมตร ผึ่งลมให้แห้ง และนำมาตำด้วยครกไม้จนละเอียดและนำไปร่อนด้วยตะแกรงก็จะได้เนื้อกาแฟที่ละเอียดในระดับหนึ่ง จากนั้นจะนำไปเพิ่มความละเอียดด้วยการบดด้วยเครื่องอีกครั้งหนึ่ง ก่อนนำไปบรรจุลงถุงซิปและใส่กล่องจำหน่าย

ตำด้วยครกไม้ขนาดใหญ่

กำลังการผลิตในแต่ละเดือน ทางกลุ่มฯ สามารถผลิตได้ถึง 200 กิโลกรัม ส่งจำหน่ายในรูปแบบบรรจุลงถุงซิป ถุงละ 200 กรัม ปัจจุบัน ส่งให้กับห้างเทสโก้โลตัส สาขาควนโดน และส่งขายในพื้นที่ใกล้เคียงกับจังหวัดสตูล

กาแฟโบราณควนโดน สามารถเก็บไว้ได้นานถึง 1 ปี ไม่ควรโดนความร้อน ผู้บริโภคสามารถเลือกชงรับประทานได้ทั้งแบบร้อนและเย็น ซึ่งวิธีการชงนั้นจะมีอยู่สองแบบ คือ ชงกับน้ำร้อนเหมือนกาแฟทั่วไป หรือจะชงกับน้ำร้อนโดยผ่านผ้ากรอง ซึ่งขึ้นอยู่กับผู้บริโภคว่าจะชอบรับประทานแบบใด หรือจะอ่านวิธีการชงตามสูตรที่แนะนำไว้ข้างกล่อง

ร่อนเอาเนื้อกาแฟ

กาแฟโบราณควนโดน กำลังพัฒนาเป็นกาแฟพร้อมซงสำเร็จรูป 3 in 1 ให้สะดวกกับกลุ่มเป้าหมายที่ต้องการ และกำลังจะเปิดตลาดต่างประเทศ ทั้งนี้ กลุ่มยังเริ่มส่งเสริมให้คนในชุมชนหันมาปลูกกาแฟ เป็นรายได้เสริมจากอาชีพที่มีอยู่ ซึ่งตรงนี้กลุ่มฯ สามารถเพิ่มกำลังการผลิต อีกทั้งยังสามารถลดต้นทุนการนำเข้าผลกาแฟสดจากที่อื่นได้อีกทางหนึ่ง

สำหรับท่านใดที่ต้องการลิ้มรสกาแฟโบราณควนโดนของพี่น้องกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านสะพานโยง ทางกลุ่มฯ มีบริการส่งไปรษณีย์ทั่วประเทศ ท่านสามารถสั่งชื้อและสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ โทรศัพท์ (089) 878-4383

บทความก่อนหน้านี้เกษตรกรปทุมธานี เลี้ยงปลาสวาย สร้างรายได้ดี ทำตลาดขายแพและบ่อตกปลา
บทความถัดไปอีสท์ เวสท์ ซีด (ศรแดง) ส่งความสุขถึงบ้าน มอบเมล็ดพันธุ์กับ “โครงการตู้เย็นข้างบ้านต้านภัย COVID-19”