กอกก (KORKOK) เจิดจรัส แต่ไม่ลืมถิ่น

ต้นกก วัชพืชที่ (ไม่) ไร้ประโยชน์ เป็นไม้ล้มลุก เจริญเติบโตได้ดีในที่ชื้นแฉะ ในหนอง คลอง บึง นาลุ่มที่มีน้ำขัง รวมถึงในดินโคลนหรือดินเหนียว ขึ้นได้ทุกภาคของประเทศไทย มีการนำกกมาทำประโยชน์ อาทิ การทำเสื่อ นำมาตกแต่งสถานที่ต่างๆ

คุณอิสระ ชูภักดี

คุณอิสระ ชูภักดี หรือ คุณอิส ชาวจันทบุรี เป็นคนรุ่นใหม่ที่นำกกมาทำประโยชน์ สร้างเป็นแบรนด์ของตัวเอง คุณอิสจบปริญญาตรี วิชาเอกสื่อสารมวลชน คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง งานแรก คือจัดรายการวิทยุ ช่วงนั้นวิทยุชุมชนเกิดขึ้นพอดี จัดรายการ 10 ปี ก็ไปเป็นพนักงานบริษัทส่งออกจิวเวลรี่ 6 ปี ปัจจุบันทำธุรกิจส่วนตัวกับครอบครัว และเป็นคอลัมนิสต์ให้กับวารสารจันท์ยิ้ม จุดเริ่มต้นของการทำแบรนด์ (แรงบันดาลใจ) สมัยก่อนเห็นแม่รับจ้างจักสานกก คลุกคลีกับขั้นตอนการทำเสื่อกกมาตั้งแต่เด็กอยู่แล้ว แต่ยังไม่ได้สนใจอะไร มีเพื่อนคนหนึ่งเคยพูดว่า “แม่ของเขาทอเสื่อลายเฉพาะได้ ถ้าหมดแม่ ก็ไม่มีใครทอได้ ลายเสื่อเฉพาะก็จะตายไปพร้อมแม่”

จนวันหนึ่งเห็นแม่ของเพื่อนกลับมาจากโรงพยาบาลในสภาพอิดโรย คำพูดของเพื่อนก้องขึ้นมาในหัวว่า “ถ้าหมดแม่ ก็จะไม่มีใครทอเสื่อลายเฉพาะนี้ได้” เลยเกิดความรู้สึกว่าต้องทำ ถ้าเราไม่ทำ เสื่อจะสูญหาย มันเกิดการเห็นคุณค่าในตัวเองที่อยากจะทำ จากนั้นเริ่มลงพื้นที่เรียนรู้ทุกขั้นตอน ตั้งแต่ลงนาตัดกก จักกก ตากกก ย้อมกก ทอเสื่อ ซึ่งแต่ละกระบวนการจะแยกหน้าที่กันทำ ทุกขั้นตอนต้องใช้ความประณีต พิถีพิถัน ใส่ใจในทุกขั้นตอน ที่สำคัญคือเป็นงานทำมือที่ต้องอดทนและมีใจรักจริงๆ นั่นหมายรวมถึงการทำปอที่ใช้เป็นเส้นยืนในการทอเสื่อด้วย

ป้าๆ หรือที่พวกเราเรียกว่าแม่ครู ทุกคนยินดีสอนและให้คำแนะนำแบบไม่หวงวิชา พอได้ลงมือทำเองรู้เลยว่ายากมาก กว่าจะเป็นกกแต่ละเส้นไม่ใช่เรื่องง่าย จึงเข้าใจว่าทำไมคนรุ่นใหม่ไม่อยากทำ เพราะทำช้า ได้เงินน้อย ในขณะที่เรามองว่านี่แหละคืออาชีพที่ยั่งยืน ไม่ร่ำรวยแต่อยู่ได้ มีความสุข คุณค่าในผลิตภัณฑ์ เอกลักษณ์ที่โดดเด่นของกกจันทบุรีเป็นกกน้ำกร่อย ดินเปรี้ยว ค่ากรด-ด่างสูง เส้นกกจะเหนียว ไม่ค่อยขึ้นราเท่ากกน้ำจืด นอกจากคุณลักษณะของกกที่แตกต่างจากที่อื่น การทำเสื่อกกเป็นอาชีพที่ทำได้ตลอดปี สลับตามช่วงฤดู ซึ่งกว่าจะเป็นเสื่อแต่ละผืนไม่ใช่เรื่องง่าย ชาวบ้านจะแบ่งกันทำคนละอย่าง คนหนึ่งปั่นปอกระเจา คนหนึ่งปลูกกก จักกก คนหนึ่งทอ การทอเสื่อโดยทั่วไป คนๆ เดียวไม่สามารถทำทั้งหมดทุกขั้นตอน การใส่ใจตั้งแต่การจัก การย้อม การทอ และกระบวนการอื่นๆ กว่าที่จะกลายเป็นเสื่อ ก็เป็นสิ่งสำคัญ เรียกได้ว่าพิถีพิถันทุกขั้นตอน ทุกขั้นตอนเกิดจากงานมือที่เคี่ยวงวด กกทุกเส้นจึงมีชีวิต กระเป๋าหนึ่งใบอาจจะไม่ได้เป็นเพียงแค่ของแฟชั่นที่มาแล้วไปใช้แล้วทิ้ง แต่กระเป๋าหนึ่งใบนี้ถูกสร้างด้วยคุณค่าของความงดงามของภูมิปัญญา รวมกับความคิดสร้างสรรค์ สานสัมพันธ์ให้เกิดเป็นความงดงามที่ยั่งยืน “กอกก” ไม่ใช่แค่การส่งมอบกระเป๋าเสื่อกก แต่กอกกคือการส่งมอบคุณค่าจากผู้ผลิตถึงมือเจ้าของด้วยความใส่ใจและภาคภูมิใจในความเป็นอัตลักษณ์ในผืนถิ่นจันทบูร

แม่ครู กก และผลิตภัณฑ์

เจออุปสรรค ท้อมั้ย…เยอะ…!!! อุปสรรคมีให้ทดสอบใจทุกขั้นตอน บางเรื่องเราไม่มีความรู้เลย เช่น การกำหนดแนวทางของแบรนด์ หาตัวตน หาเอกลักษณ์ ซึ่งถือว่ายากมาก งานออกแบบ IT ช่องทางการตลาด ปัญหามันเยอะไปหมด บางทีก็รู้สึกว่าอยากหยุดและเลิกทำ พยายามเข้าใจและบอกตัวเองว่าอะไรทุกอย่างที่อยู่ในช่วงเริ่มต้นจะยากเสมอ พอคิดว่าเราเดินมาไกลกว่าที่จะหยุดเดินก็มีกำลังใจในการลงมือทำต่อ การต่อยอดผลิตภัณฑ์ไม่ใช่สิ่งใหม่ แต่เราเชื่อมั่นในคุณภาพของสินค้าจึงอยากยกระดับให้ไปไกลมากขึ้น ด้วยดีไซน์และรูปแบบใหม่ ที่ยากคือการออกแบบซึ่งไม่มีองค์ความรู้มาก่อน รูปแบบกระเป๋า องค์ประกอบสี เทรนด์ต่างๆ อันนี้คือสิ่งที่ต้องหาความรู้เพิ่ม เดินทางเข้ากรุงเทพฯ ลำพังเรียนออกแบบทำกระเป๋า หาซื้ออุปกรณ์ อะไหล่ หาช่างเย็บหนัง ช่วงนั้นคิดอย่างเดียวว่าอยากทำให้ทุกคนเห็นว่าภูมิปัญญากับเทคโนโลยีสามารถผสมกันก่อให้เกิดภาพลักษณ์ใหม่ที่ลงตัว เพิ่มมูลค่าสามารถไประดับสากลได้

โมเดิร์น

มุมมองของคุณอิส ชอบเรียนรู้และพัฒนาตัวเองอยู่เสมอถ้ามีโอกาส อยากเพิ่มความรู้และประสบการณ์ นำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้ในการทำธุรกิจ คาดหวังว่าจะเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างแรงบันดาลใจให้ทุกคนเห็นว่าการนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงสามารถนำมาปรับใช้กับชีวิตในทุกอาชีพ และรอดพ้นจากวิกฤตได้ในทุกสถานการณ์

ความคาดหวัง ความฝัน อยากเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนและสืบสานงานหัตถศิลป์ที่มีประวัติและความเป็นมายาวนาน ให้มีชื่อเสียงและเป็นที่รู้จักในวงกว้างมากขึ้น เพิ่มช่องทางสร้างรายได้ให้ชุมชนเพิ่มขึ้น

“แอบหวังนะ ว่าถ้าสามารถสร้างต้นแบบในการทำให้คนรุ่นใหม่เห็นคุณค่า หันมาเห็นความสำคัญของอาชีพเดิม จะมีคนกลับมาทำเสื่อกันมากขึ้น” คุณอิส กล่าวทิ้งท้าย

ติดต่อคุณอิสได้ที่ FB : KORKOK IG : KORKOKCHAN โทร. (085) 199-2488

ย้อมสี
ปอกระเจา
ตากกก
บทความก่อนหน้านี้“แกงบอนสองยาย” รสมือโบราณ ย่านสวนไทรม้า
บทความถัดไป“ยอดหมุย” ผักเป็นยา แก้พิษงู