“คลินิกแก้หนี้” ทางสู่แก้จนคนสหกรณ์ สหกรณ์ฯ ด่านมะขามเตี้ยหนุน 3 พืชเสริมรายได้สมาชิก

ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เป็นแนวทางที่เกษตรกรและประชาชนทั่วไป ในทุกระดับตั้งแต่ระดับชุมชนจนถึงระดับรัฐ สามารถนำไปปรับใช้เพื่อระบบภูมิคุ้มกันที่ดีต่อการมีผลกระทบใด ๆ อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทั้งภายนอกและภายใน เป็นแนวทางแก้ไขเพื่อให้รอดพ้นวิกฤติ และสามารถดำรงชีวิตอย่างไม่เดือดร้อน

สหกรณ์การเกษตรด่านมะขามเตี้ย จำกัด อ.ด่านมะขามเตี้ย จ.กาญจนบุรี เป็นสหกรณ์หลักระดับอำเภอมีสมาชิกกว่า 2,000 คน เป้าหมายของการจัดตั้งสหกรณ์ก็เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้สมาชิกสหกรณ์ มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดี และมีความสุขอย่างพอเพียงตามอัตภาพตามยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในการดำเนินชีวิต โดยก่อนหน้านี้ สมาชิกส่วนใหญ่ปลูกพืชเชิงเดี่ยว ใช้เงินทุนในการประกอบอาชีพจากแหล่งภายนอกต้องเสียดอกเบี้ยในอัตราที่ค่อนข้างสูง แต่ผลผลิตที่ได้น้อยและมีราคาต่ำ ทำให้มีรายได้ไม่เพียงพอกับค่าใช้จ่าย ภายในครอบครัว ทำให้เป็นปัญหาหนี้สินตามมา

สหกรณ์ได้จัดทำโครงการส่งเสริมการประกอบอาชีพเสริมสร้างรายได้ให้กับสมาชิกสหกรณ์ เพื่อส่งเสริมให้สมาชิกสหกรณ์ที่เข้าร่วมโครงการและบุคคลในครอบครัวได้ทำกิจกรรมร่วมกัน สร้างความรักความใจและเกิดความสามัคคีภายในครอบครัว สมาชิกได้มีรายได้เสริม ลดรายจ่ายของตนเองและครอบครัว และให้ส่งเสริมนำรายได้ส่วนหนึ่งมาออมไว้ใช้จ่ายในยามที่จำเป็นและฉุกเฉิน เพื่อให้สมาชิกและครอบครัวมีภูมิคุ้มกันทางการการเงินและสามารถรองรับผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้นได้ในอนาคต

โครงการฯ เริ่มขึ้นมาเมื่อ 3 ปีที่แล้วเพื่อต้องการให้สมาชิกปลูกพืชผสมผสานแทนการปลูกพืชเชิงเดี่ยว หลังเจอปัญหาเศรษฐกิจจากวิกฤติโควิด-19 และปัญหาราคาพืชผลทางการเกษตรตกต่ำ ส่งผลให้สมาชิกต้องหันไปกู้เงินนอกระบบเพิ่มขึ้น ทางสหกรณ์ฯ จึงนำโครงการ “คลินิกแก้หนี้” ของกรมส่งเสริมสหกรณ์มาดำเนินการ เรียกประชุมสมาชิกเพื่อหาอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ โดยได้ข้อสรุปพืช 3 ชนิด คือ ผักสวนครัว โกโก้ และข้าวโพดหวาน โดยพืชผักสวนครัว จะสร้างรายได้รายวัน ส่วนข้าวโพดหวานและโกโก้จะมีรายได้ต่อฤดูกาล 4 เดือน

การปลูกพืชเชิงเดี่ยวมีรายได้ไม่เพียงพอ สหกรณ์จึงต้องส่งเสริมให้สมาชิกมีรายได้หลายทางจากการปลูกพืช ในหลากหลายชนิดมีทั้งพืชที่เก็บเกี่ยวผลผลิตระยะสั้นและระยะยาว ส่วนเรื่องการตลาดนั้น สหกรณ์ทำสัญญาซื้อขายกับบริษัทรับซื้อผลผลิต รวบรวมผลผลิตส่งให้กับบริษัทที่ได้ลงนามเอ็มโอยูไว้ ทำให้สมาชิกมีรายได้เพิ่มขึ้นนอกเหนือจากพืชหลัก เช่น อ้อย และมันสำปะหลัง

สมาชิกที่เข้าร่วมโครงการฯ จะกู้สหกรณ์ได้ไม่เกินวงเงินรายละ 5 หมื่น สมาชิกสามารถมากู้เงินสหกรณ์เพื่อนำไปจ่ายหนี้นอกระบบ แล้วมาผ่อนชำระกับสหกรณ์แทน ขณะเดียวกันทางสหกรณ์ก็จะมีหน้าที่เข้าไปให้คำแนะนำในเรื่องการประกอบอาชีพเสริมรายได้เพิ่มเพื่อให้มีรายได้มากพอสำหรับค่าใช้จ่ายในครัวเรือนและส่งคืนให้กับสหกรณ์

เมื่อสมาชิกส่งต้นและดอกแล้ว กู้กลับได้ทันทีโดยไม่ต้องรอระยะเวลา 5 – 6 เดือน เป็นการแก้ปัญหานี้นอกระบบให้กับสมาชิก สามารถมากู้สหกรณ์เพิ่มได้ถ้าวงเงินไม่เกินตามโครงการคลินิกแก้จน โดยสหกรณ์จะพิจารณาตามสัดส่วนหุ้น เงินฝากของสมาชิก

อย่างไรก็ตาม ผลการดำเนินงานช่วง 3 ปีที่ผ่านมา จากการประเมินตามเกณฑ์ของกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ พบว่าสหกรณ์ฯ มีเสถียรภาพทางการเงินอยู่ในระดับมั่นคงดีมาก ทั้ง 3 ปีบัญชี มีอัตราส่วนทุนสำรองต่อสินทรัพย์เฉลี่ยร้อยละ 0.18 เท่า อัตราการจัดสรรกำไรสุทธิเป็นทุนสำรอง เฉลี่ยร้อยละ 33.41 มีอัตราการจัดสรรกำไรสุทธิเป็นทุนสะสมอื่น เฉลี่ยร้อยละ 14.37 และอัตราทุนภายในต่อสินทรัพย์ เฉลี่ยร้อยละ 84.67

ล่าสุด เมื่อวันที่ 21 มิ.ย. 66 ที่ผ่านมา นายนิรันดร์ มูลธิดา รองอธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ พาสื่อมวลชนลงพื้นที่เยี่ยมชมสหกรณ์การเกษตรด่านมะขามเตี้ย จำกัด โดยมี นางสงวน มาเจริญรุ่งเรือง ประธานกรรมการ นางสาวกฤษดา สมรูป ผู้จัดการสหกรณ์ และคณะกรรมการ ให้การต้อนรับ พร้อมกล่าวชื่นชมคณะกรรมการดำเนินงาน ผู้จัดการ รวมถึงสมาชิกสหกรณ์ทุกคนที่ร่วมแรงร่วมใจผลักดันสหกรณ์แห่งนี้จนได้รับคัดเลือกเป็นสหกรณ์ดีเด่นแห่งชาติ ประเภทสหกรณ์การเกษตร ประจำปี 2566 ซึ่งนับเป็นเกียรติยศสูงสุดที่บ่งชี้คุณภาพของสหกรณ์ได้เป็นอย่างดี พร้อมทั้งชื่นชมเรื่องความเข้มแข็งด้านการบริหารจัดการหนี้สินของสหกรณ์ที่ไม่พบหนี้ค้างชำระ สมาชิกมีวินัยทางการเงิน สามารถเป็นศูนย์กลางในการขับเคลื่อนการดำเนินงานของสหกรณ์ให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

นอกจากนี้ รองอธิบดี และคณะสื่อมวลชน เยี่ยมชมโครงการพัฒนาตลาดสินค้าเกษตร บริเวณด้านหน้าสหกรณ์ ซึ่งเปิดให้เป็นแหล่งรวบรวมสินค้าเกษตร เกษตรอินทรีย์ ผลิตภัณฑ์แปรรูปทางการเกษตร และสินค้า OTOP จากเกษตรกร เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่ได้ซื้อสินค้าคุณภาพในราคาที่เป็นธรรม อาทิ ทองม้วนผำจากวิสาหกิจชุมชนบ้านเจ้าพอเพียง หมูฝอยน้ำพริกแม่ลำเจียก ผักปลอดสารพร้อมสมุนไพรไทยบ้านสวนลัดดา เป็นต้น พร้อมเยี่ยมชมซูเปอร์มาร์เก็ตสหกรณ์ ซึ่งจัดจำหน่ายสินค้าอุปโภคบริโภค สินค้าเกษตร และเครื่องจักสานจากฝีมือสมาชิกสหกรณ์อีกด้วย

สหกรณ์การเกษตรด่านมะขามเตี้ย จำกัด จดทะเบียนจัดตั้งเป็นสหกรณ์ เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2536 ปัจจุบันมีสมาชิกจำนวน 2,651 คน ดำเนินธุรกิจ 5 ประเภท โดยสหกรณ์สามารถผ่านเกณฑ์ประเมินมาตรฐานสหกรณ์ในระดับดี ในปีบัญชีล่าสุด (มิ.ย.65) สหกรณ์มีทุนดำเนินงานมากกว่า 268 ล้านบาท เป็นทุนภายในของสหกรณ์ ได้แก่ ทุนเรือนหุ้น 122 ล้านบาท ทุนสำรอง 50 ล้านบาท และเงินรับฝากจากสมาชิก 50 ล้านบาท ซึ่งแสดงให้เห็นว่าสหกรณ์ มีความมั่นคงทางการเงินที่ดี จากผลดำเนินงานดังกล่าวทำให้สหกรณ์ได้รับพระราชทานโล่รางวัลสหกรณ์ดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2566 ประเภทสหกรณ์การเกษตร อีกด้วย