เทคนิคการเพาะพันธุ์กบง่ายๆ ได้ราคาดี ทำได้ง่ายๆ ด้วยตัวเอง

เทคนิคการเพาะพันธุ์กบง่ายๆ ได้ราคาดี ทำได้ง่ายๆ ด้วยตัวเอง

เมื่อ “กบ” กลายเป็นสัตว์เศรษฐกิจที่มีคนบริโภคกันมากขึ้น การจับกบในวิถีชีวิตแบบดั้งเดิมจึงกลายมาเป็นอาชีพที่สร้างรายได้ เป็นลำเป็นสันให้กับผู้เพาะเลี้ยง

การเพาะเลี้ยงกบ เป็นอาชีพการเกษตรทางด้านการประมงอีกอาชีพหนึ่งที่น่าสนใจ เพราะกบเป็นสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำที่เลี้ยงง่าย กินอาหารน้อย เจริญเติบโตเร็ว ต้นทุนการผลิตต่ำ ใช้เวลาเลี้ยงสั้น สามารถบริโภคได้ตั้งแต่ระยะลูกอ๊อด ลูกกบเล็กไปจนถึงกบขนาดใหญ่ ทั้งนี้ ตลาดทั้งภายในประเทศและต่างประเทศมีความต้องการกบเพื่อการบริโภค และเพื่อใช้ประโยชน์เพิ่มมากขึ้น

ปัจจุบัน มีผู้นำกบไปเพาะขยายพันธุ์และเลี้ยงได้จนประสบความสำเร็จ ทั้งยังมีผู้สนใจในอาชีพการเลี้ยงกบเป็นจำนวนมาก การเลี้ยงกบขนาดใหญ่นั้นจะใช้เวลาเลี้ยง ประมาณ 3-4 เดือน จึงจะได้กบขนาดที่ตลาดต้องการ (4-6 ตัวต่อกิโลกรัม)

พ่อพันธุ์แม่พันธุ์
พ่อพันธุ์แม่พันธุ์

ต้นทุนที่สำคัญส่วนหนึ่งมาจากการที่ต้องซื้อลูกกบมาเพาะเลี้ยงต่อ ซึ่งถ้าเกษตรกรสามารถขยายพันธุ์กบได้เอง ก็จะช่วยลดต้นทุนลงไปได้มาก การขยายพันธุ์ลูกกบต้องอาศัยความชำนาญในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การคัดเลือกพ่อแม่พันธุ์ การปล่อยกบลงผสมและการวางไข่ การเพาะฟักไข่กบ และการอนุบาลลูกอ๊อด แต่ก็ไม่ยากเกินไป เพียงแค่หมั่นสังเกตและฝึกฝนเท่านั้น

แม่พันธุ์
แม่พันธุ์

การคัดเลือกพ่อพันธุ์แม่พันธุ์กบ

เริ่มจากคัดเลือกพ่อพันธุ์แม่พันธุ์กบ น้ำหนักตัว 30-70 กรัม อายุ 12-16 เดือน กบแม่พันธุ์ต้องมีไข่แก่และสมบูรณ์เต็มที่พร้อมผสมพันธุ์ สังเกตได้จากส่วนท้องเป่งนูน อุ้ยอ้าย เห็นได้ชัด ด้านข้างลำตัวที่กบตัวผู้ เกาะระหว่างผสมพันธุ์จะสากมือกว่าปกติ ในบางตัวที่มีไข่แก่จัดเต็มที่ เมื่อรีดส่วนท้องเบาๆ จะมีเม็ดไข่สีขาวดำไหลออกมาให้เห็น ส่วนกบพ่อพันธุ์ต้องมีน้ำเชื้อและร่างกายที่แข็งแรง บริเวณปากล่างมีสีเหลืองส้มจางๆ ใต้ขามีสีเหลือง ลำตัวมีสีอ่อนเห็นได้ชัด หัวแม่มือและเท้าหน้าสากกว่าปกติ

เมื่อเลือกพ่อพันธุ์แม่พันธุ์ได้แล้ว นำมาปล่อยในบ่อเลี้ยงที่มีระดับน้ำประมาณ 2 นิ้ว ให้กบเลือกคู่ เมื่อกบเลือกคู่แล้วจับไปปล่อย ในบ่อผสมพันธุ์และวางไข่ บ่อละ 1-5 คู่ จัดหาหญ้าวัชพืชใส่ให้ทั่วและใส่น้ำใหม่อีกครั้ง น้ำควรมีอุณหภูมิต่ำหรือเย็นซึ่งจะทำให้ไข่กบแก่จัดในเวลาแค่คืนเดียว ช่วยให้กบแม่พันธุ์ผสมพันธุ์และวางไข่ได้ดียิ่งขึ้น กบจะผสมพันธุ์และวางไข่ในรุ่งเช้าประมาณ 04.00-05.00 น.

พ่อพันธุ์

การหลอกให้ผสมพันธุ์เมื่อสิ้นสุดฤดูกาลผสมพันธุ์ ทำได้ด้วยวิธีฉีดน้ำที่ผนังบ่อเลี้ยงกบให้ชุ่มล่วงหน้า 2 วัน ระบายน้ำออก รอให้บ่อแห้งใส่วัสดุให้กบใช้หลบซ่อนตัวและฉีดน้ำลงบ่อเป็นการสร้างฝนเทียมประมาณ 5-7 วัน หยุดฉีดอีก 5-7 วัน วันต่อมาช่วงเวลาราว 16.00-07.00 น. ฉีดพ่นน้ำอีกประมาณ 15-20 นาที รุ่งขึ้นอีกวันฉีดน้ำเวลาเที่ยงวันและบ่าย ครั้งละ 30 นาที

เมื่อได้ยินเสียงกบร้องหาคู่ในเวลากลางวัน ก็นำกบพ่อพันธุ์มาปล่อยลงบ่อกบแม่พันธุ์ให้กบเลือกคู่กันเองแล้วนำมาปล่อยลงในบ่อผสมพันธุ์วางไข่บ่อละคู่เท่านั้น จากนั้นฉีดน้ำในเวลาเช้ามืดราว 04.00-05.00 น. กบก็จะผสมพันธุ์วางไข่

กบพ่อแม่พันธุ์หลังจากแยกเลี้ยงราว 1 เดือน สามารถนำมาผสมพันธุ์วางไข่ได้ใหม่ ปีหนึ่งจะผสมพันธุ์ได้ 6-7 ครั้ง แต่ต้องจับคู่เดิมเสมอด้วย เมื่อไข่กบที่ผสมกับน้ำอสุจิถูกน้ำจะพองตัวเป็นวุ้นห่อหุ้มไว้ เมื่อจับกบพ่อแม่พันธุ์ออกจากบ่อแล้วให้เพิ่มระดับน้ำให้สูงขึ้นอีกเล็กน้อย และนำปั๊มลมพ่นฟองอากาศใส่ในบ่อฟักไข่กบด้วย จะทำให้ไข่ฟักตัวและกลายเป็นลูกอ๊อดได้ราวร้อยละ 80-90 %

บ่อฟักไข่

ทำความสะอาดด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ ใช้ด่างทับทิม ในอัตรา 10 มิลลิกรัมต่อน้ำ 1 ลิตร หรือยาเหลือง 15 มิลลิกรัมต่อน้ำ 1 ลิตร ราว 20 นาที แล้วล้างให้สะอาด ก่อนเติมน้ำสูง 3-4 นิ้ว หรืออาจเติมยาปฏิชีวนะกลุ่มเตตราไซคลินไฮโดรคลอไรด์ลงในบ่อเพาะฟักด้วยก็ได้ จากนั้นนำไข่กบที่ผสมแล้วมาเพาะฟักอย่าง ระมัดระวัง ใช้ภาชนะตักไข่และน้ำพร้อมกันใส่ลงในบ่อ อุณหภูมิน้ำ ประมาณ 21-24 องศาเซลเซียส ไข่กบจะฟักตัวภายใน 1 วัน

ขอบคุณข้อมูลจาก : คู่มือเกษตรกร “รู้ไว้ใช้จริง” ชุดปศุสัตว์ และคณะเทคโนโลยีการประมงและทรัพยากรทางน้ำ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เชียงใหม่