มีสารอะไรอยู่ในผงซักฟอกและน้ำยาซักฟอกบ้าง? คอลัมน์ ฟิสิกส์ธรรมดาสาระมันส์

ในสารซักฟอกต่างๆ นอกจากจะมีสารที่ช่วยให้คราบสิ่งสกปรกหลุดออกมาได้ง่ายแล้ว ยังมีการใส่ส่วนผสมที่ทำให้ผ้าดูสดใสไม่หม่นหมองเข้าไปด้วย เรียกว่าสารฟอกขาว (Bleach) ซึ่งจะทำปฏิกิริยาออกซิไดซ์กับเนื้อผ้า นอกจากนี้สารทำให้ผ้าขาวและสดใสประเภทฟลูออเรสเซนต์ก็ถูกใส่เข้าไปในสารซักฟอกด้วยเช่นกันเนื่องจากมันสามารถลดความเหลืองบนเนื้อผ้า (โดยเฉพาะผ้าขาว) ด้วยการดูดซับแสงอัลตราไวโอเลตและสะท้อนกลับเป็นแสงสีฟ้าทำให้ความเหลืองที่หมองและดูสกปรกนั้นจางลงและผ้าดูขาวสะอาดขึ้น

หลายคนอาจไม่รู้ว่าในสารซักฟอกต่างๆ มีการเติมเอนไซม์ลงไปด้วย ใช่แล้วครับ เอนไซม์ที่ว่านี้เป็นสารประเภทเดียวกับที่อยู่ในระบบการบ่อยอาหารของเรานั่นแหละ โดยทั่วไป เอนไซม์เป็นสารที่ช่วยให้ปฏิกิริยาเคมีเกิดได้เร็วขึ้น ซึ่งมีหลายชนิดได้แก่

– โพรทีส (Protease) ช่วยในการย่อยสลายโปรตีน
– ไลเปส (Lipase) ช่วยในการย่อยสลายไขมัน
– อะไมเลส (Amylase) ช่วยในการย่อยสลายแป้ง

สิ่งที่น่าสนใจอีกอย่างคือ เอนไซม์เหล่านี้เป็นสารธรรมชาติที่สามารถเสื่อมสภาพได้ตามกาลเวลาดังนั้นสารซักฟอกจึงต้องผสมสารยับยั้งการสลายตัวของเอนไซม์เพื่อช่วยทำให้เอนไซม์ถูกเก็บและใช้งานได้อย่างยาวนานด้วย

ส่วนประกอบอื่นๆ อย่างเช่นน้ำหอมและสีก็ทำให้สารซักฟอกนั้นมีความโดดเด่นทั้งกลิ่นและรูปลักษณ์ในบางครั้งการผสมสีเอาไว้เล็กน้อย แต่ไม่มากพอที่จะย้อมสีเสื้อผ้า ทำให้นอกจากทำให้เราเห็นสีขณะใช้งานอย่างเด่นชัดแล้วยังทำให้ทราบด้วยว่าหากสารซักฟอกยังถูกล้างออกไม่หมดจะยังคงมีคราบสีดังกล่าวหลงเหลืออยู่


*แล้วผงซักฟอกกับน้ำยาซักฟอกต่างกันอย่างไร?*

ในปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์สารซักฟอกอยู่สองแบบใหญ่ๆคือแบบผงและแบบน้ำ

ส่วนประกอบส่วนใหญ่ของทั้งสองแบบนั้นเหมือนกันยกเว้นส่วนสารเติมเต็ม (Filler) นอกจากนี้ทั้งสองแบบมีทั้งข้อได้เปรียบและข้อเสียเปรียบในตัวมันเองขึ้นอยู่กับความสะดวกของผู้ใช้งานและความชอบส่วนตัวมากกว่า เนื่องจากความสามารถในการทำความสะอาดนั้นใกล้เคียงกัน

ตัวอย่างข้อได้เปรียบและข้อเสียเปรียบของผงซักฟอก

ข้อได้เปรียบ : ราคาถูก
ข้อเสียเปรียบ : บางคนคิดว่ามันละลายได้ไม่ดีในน้ำซึ่งเป็นปัญหาในผงซักฟอกยุคแรกๆแต่ตอนนี้ผงซักฟอกละลายน้ำได้ดีมากแล้ว
ข้อเสียเปรียบ : โซเดียมซัลเฟตทำให้สร้างความเสียหายในระบบระบายน้ำเสีย
ข้อเสียเปรียบ : ผงซักฟอกประกอบด้วยสารเคมีเยอะกว่าเนื่องจากสารเติมเต็มของผงซักฟอกก็เป็นสารเคมี ในขณะที่น้ำยาซักฟอกเป็นน้ำ
ส่วนในน้ำยาซักฟอกมีข้อได้เปรียบและเสียเปรียบดังนี้
ข้อได้เปรียบ : น้ำยาซักฟอกถูกทำละลายมาไว้ก่อนแล้วทำให้ไม้ต้องกังวลเรื่องการละลายไม่หมด
ข้อได้เปรียบ : สามารถกำจัดคราบก่อนได้ด้วยการเทน้ำยาโดยตรงลงบนเนื้อผ้า
ข้อเสียเปรียบ : มักจะแพงกว่าประเภทผงซักฟอก
ข้อเสียเปรียบ : บรรจุภัณฑ์เป็นพลาสติกซึ่งดูเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมน้อยกว่า
ถึงแม้ว่าสารซักฟอกนั้นทำงานกำจัดคราบสกปรกได้ดีแค่ไหนแต่ก็มีผลที่ตามมาเช่นกันหากคิดถึงสารพิษสารเคมีและคาร์บอนในกระบวนการผลิต อาทิตย์หน้าจะเล่าให้ฟังต่อนะครับ

หมายเหตุ – บทความนี้ได้รับการเขียนโดยคุณ ภาณี ภัททิยไพบูลย์ ซึ่งเป็นผู้อ่าน ผมเห็นว่าเขียนและเรียบเรียงได้ดีจึงติดต่อมาลงไว้ในคอลัมน์นี้เพื่อให้ทุกท่านได้อ่านกันครับ

ที่มา : มติชนออนไลน์