เต่ามะเฟืองžผิดนัด 4 ปี ไม่โผล่วางไข่ ฤๅจะหนีทะเลไทย

นานมากแล้วที่เราไม่เห็น “เต่ามะเฟือง” ขึ้นมาวางไข่ นานจนเรียกว่าเข้าสถานการณ์วิกฤตแห่งเต่ามะเฟือง แม้ในธรรมชาติเต่ามะเฟืองจะเป็นสัตว์ที่มีอายุยืน แต่หากว่าพวกมันไม่ยอมขึ้นมาวางไข่ย่อมแสดงว่าประชากรของพวกมันก็จะลดลงเรื่อยๆ หากไม่มีใครคิดทำอะไร อาจถึงขั้นสูญหายไปจากทะเลไทยในที่สุดได้

จากข้อมูลของ ธัญญา เนติธรรมกุล อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช ระบุว่า เต่ามะเฟืองเป็นเต่าทะเลหายากที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก ในประเทศไทยนั้นเต่ามะเฟืองมีสถานะเป็นสัตว์ป่าสงวน บัญชี 1 ตาม พ.ร.บ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ.2535 ขณะนี้สถานการณ์ของเต่ามะเฟืองค่อนข้างวิกฤต คือใกล้จะสูญพันธุ์แล้ว เนื่องจากเราไม่เห็นเต่ามะเฟืองขึ้นมาวางไข่เลยตลอด 4 ปีที่ผ่านมา คือ ตั้งแต่ปี 2556 ถึงปัจจุบัน โดยกรมอุทยานฯได้สำรวจและติดตามการขึ้นวางไข่ของเต่ามะเฟืองใน 2 อุทยานแห่งชาติ ที่มีประชากรเต่ามะเฟืองมากที่สุดคือ อุทยานฯเขาลำปี-หาดท้ายเหมือง จ.พังงา กับอุทยานฯสิรินาถ จ.ภูเก็ต ซึ่งเป็นแหล่งวางไข่ของเต่าทะเล

ที่อุทยานฯเขาลำปี-หาดท้ายเหมือง สำรวจและติดตามตั้งแต่ปี 2546-2556 บริเวณหาดท่านุ่น หาดเขาปิหลาย หาดโคกกลอยและหาดท้ายเหมือง พบการขึ้นวางไข่ของเต่ามะเฟือง 28 รัง จำนวนไข่เต่าทะเลทั้งหมด 2,678 ฟอง จำนวนลูกเต่าที่ฟักได้ 1,574 ตัว คิดเป็นร้อยละ 58.78 ของการฟักตัวทั้งหมด

ส่วนที่อุทยานฯสิรินาถ จ.ภูเก็ต สำรวจและติดตามตั้งแต่ปี 2542-2556 บริเวณแหล่งวางไข่ตั้งแต่หาดในยาง หาดไม้ขาว หาดสวนมะพร้าว พบการขึ้นวางไข่ของเต่ามะเฟือง 16 รัง จำนวนไข่เต่าทะเลทั้งหมด 166 ฟอง โดยเฉพาะการขึ้นมาวางไข่ของเต่ามะเฟืองบริเวณหาดไม้ขาวพบว่ามีจำนวนน้อยมากและมีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง สาเหตุมาจากการพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งและชายหาด ซึ่งเป็นการรบกวนแหล่งวางไข่ แหล่งหากิน และแหล่งอาศัยของเต่าทะเล 

ธัญญาŽ บอกด้วยว่า ครั้งสุดท้ายที่เจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติฯพบเต่ามะเฟืองคือ เมื่อปี 2556 เต่ามะเฟืองขึ้นมาวางไข่ที่หาดไม้ขาวและหาดอื่นๆ ที่เป็นแหล่งวางไข่ แต่หลังจากปี 2556 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน ไม่พบการขึ้นมาวางไข่ของเต่ามะเฟืองเลย โดยเฉพาะในฤดูกาลวางไข่คือตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนถึงเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี โดยปกติเต่ามะเฟืองจะวางไข่ที่เดิม เพราะมีความทรงจำในพื้นที่และจดจำสภาพทางเคมีของน้ำได้ เพราะฉะนั้นไม่ว่าจะอยู่ไกลแค่ไหน หากถึงฤดูวางไข่ เต่ามะเฟืองก็จะกลับมายังหาดเดิมทุกครั้ง วางไข่เสร็จแล้วก็จะหายไปราว 1-3 ปี แล้วจึงกลับมาวางอีกครั้ง แต่ขณะนี้ เต่ามะเฟืองหายตัวไปแล้ว กว่า 4 ปี ยังไม่กลับมาเลย ถือเป็นสถานการณ์ที่ไม่ปกติŽ

ธัญญาเผยข้อมูลที่่น่าเป็นห่วง ต้องไม่ลืมว่าประเทศไทยเคยมีประชากรเต่ามะเฟืองจำนวนมาก ถึงขนาดเคยมีการเปิดสัมปทานไข่เต่ามาแล้วก่อนปี 2518 แต่ขณะนี้กลับพบว่าเต่าไม่ขึ้นมาวางไข่เลย จึงต้องหาทางแก้ปัญหาอย่างเร่งด่วน เบื้องต้นกรมอุทยานฯ ดำเนินการควบคุมสภาพแวดล้อมแหล่งที่อยู่อาศัยของเต่ามะเฟืองให้มีสภาพธรรมชาติมากที่สุด ไม่ให้มีสิ่งใดมารบกวน หากแม่เต่าขึ้นมาวางไข่Ž

ธัญญาบอกถึงแนวทางแก้วิกฤตเต่ามะเฟือง ส่วนสาเหตุที่เต่ามะเฟืองหายไปนั้น ณัฐพล รัตนพันธุ์ ผู้อำนวยการส่วนกิจการอุทยานแห่งชาติทางทะเล กรมอุทยานฯ ระบุว่า มาจากการลักลอบเก็บไข่เต่าทะเลในฤดูวางไข่ ทั้งเพื่อการบริโภคและการค้า โดยไข่เต่ามะเฟืองขายกันใบละ 150 บาท นิยมนำไปทำไข่ต้มหรือยำไข่เต่า เพราะเชื่อกันว่าเป็นยาโด๊ป ช่วยเพิ่มสมรรถภาพทางเพศได้

นอกจากนั้นยังมาจากสาเหตุการทำประมงชายฝั่ง ที่เครื่องมือประมงหลายชนิดมีผลต่อเต่ามะเฟือง เช่น อวนรุน อวนลาก อวนลอย อวนติด เบ็ดราว เต่ามะเฟืองมักจะติดเครื่องมือประมงและเสียชีวิต รวมทั้งโรงแรม รีสอร์ต สิ่งปลูกสร้าง ถนน การวางระบบสาธารณูปโภค แสงไฟส่องสว่าง ก็เป็นปัญหา เพราะทำให้สภาพชายหาดเปลี่ยนแปลง เต่ามะเฟืองรู้สึกไม่ปลอดภัยจึงไม่ขึ้นมาวางไข่ 

ขณะนี้สั่งการให้อุทยานฯทางทะเลเข้มงวดตรวจตราการทำประมงที่ผิดกฎหมาย โดยเฉพาะประมงอวนลาก อวนลอยขนาดใหญ่ในระยะ 3 กิโลเมตรจากฝั่ง และระงับการทำประมงด้วยเครื่องมืออวนลอยและเบ็ดราวในระยะใกล้ฝั่ง หน้าบริเวณชายหาดที่เป็นแหล่งวางไข่ รวมทั้งควบคุมไม่ให้มีการปั่นไฟในรัศมี 3 ไมล์ทะเลด้วยŽ ณัฐพลแจกแจงมาตรการ

ขณะที่ มงคล ลิ่ววิริยะกุล หัวหน้าอุทยานแห่งชาติเขาลำปี-หาดท้ายเหมือง เผยว่า สถานที่ที่เต่ามะเฟืองชอบมาวางไข่มีอยู่ 3 แห่ง คือ 1.เกาะพระทอง ต.คุระบุรี อ.คุระบุรี จ.พังงา 2.ชายหาดท้ายเหมือง อ.ท้ายเหมือง จ.พังงา และ 3.อุทยานแห่งชาติสิรินาถ หาดไม้ขาว จ.ภูเก็ต ปัจจุบันแหล่งที่ดีที่สุดในการวางไข่ คืออุทยานแห่งชาติเขาลำปี-หาดท้ายเหมือง เนื่องจากยังคงสภาพความเป็นธรรมชาติเหมาะแก่การขึ้นมาวางไข่ของเต่ามะเฟืองมากที่สุด ส่วนที่เกาะพระทองและอุทยานแห่งชาติสิรินาถ มีการสร้างโรงแรม รีสอร์ต ที่พักจำนวนมาก ไปรบกวนแหล่งวางไข่ อาจเป็นสาเหตุหนึ่งที่เต่ามะเฟืองไม่ยอมขึ้นมาวางไข่ ที่เต่ามะเฟืองไม่ขึ้นมาวางไข่ในระยะ 4 ปีที่ผ่านมามีหลายสาเหตุ แต่ที่เห็นอย่างชัดเจนคือ

1.การทำประมงโดยใช้อุปกรณ์ไม่ถูกต้อง เช่น อวนรุน อวนลาก อวนลอย อวนดำ เบ็ดราว ทำให้เต่ามะเฟืองมักจะติดไปกับอวนด้วย เมื่อเต่ามะเฟืองที่มีขนาดใหญ่ติดอวน ชาวประมงจึงต้องตัดอวนทิ้ง หากเศษอวนไปรัดตามลำตัวหรือลำคอจะทำให้เต่ามะเฟืองหายใจไม่ออกและเสียชีวิต และการทำประมงอวนลาก อวนลอยขนาดใหญ่ในระยะ 3 กิโลเมตรจากฝั่ง และการทำประมงอวนลอยและเบ็ดราวในระยะใกล้ฝั่งหน้าบริเวณชายหาดเป็นการไปรบกวนแหล่งวางไข่ของเต่ามะเฟืองอย่างมาก

2.เต่ามะเฟืองจะกินแมงกะพรุนที่อาศัยอยู่ตามปะการังเป็นอาหารหลัก แต่ปัจจุบันปะการังมีสภาพเสื่อมโทรมทำให้แมงกะพรุนก็สูญพันธุ์ตามไปด้วย เมื่ออาหารหลักไม่เพียงพอเต่ามะเฟืองเองก็ไม่มีอะไรกิน

3.พื้นที่วางไข่ของเต่ามะเฟืองเปลี่ยนแปลงผิดไปจากเดิม เนื่องจากเต่ามะเฟืองจะไวต่อแสงแดดมาก หากมีอะไรไปรบกวนก็จะไม่ขึ้นมาวางไข่ ช่วงเวลาที่เหมาะสมที่เต่ามะเฟืองจะขึ้นมาวางไข่คือช่วงเดือนพฤศจิกายน-กุมภาพันธ์ของทุกปี บางปีพบเต่ามาวางไข่ถึงเดือนมีนาคมก็มี เต่ามะเฟืองขึ้นมาวางไข่ในช่วงเวลาที่น้ำทะเลขึ้นสูงสุดเนื่องจากเต่ามีน้ำหนักตัวมาก ฉะนั้นเวลาขึ้นมาวางไข่จึงต้องใช้แรงให้น้อยที่สุด เมื่อขึ้นมาบนชายหาดแล้วจะใช้เวลาในการวางไข่ประมาณ 1-2 ชั่วโมง จากนั้นจะกลับลงทะเล

4.เต่ามะเฟืองอาจจะขึ้นไปวางไข่ในพื้นที่นอกเขตอุทยาน ซึ่งยากต่อการที่เจ้าหน้าที่เองจะดูแลทั่วถึง ทำให้มีการลักลอบนำไข่เต่ามะเฟืองไปขาย ราคาใบละ 150 บาท หนึ่งลังมีไข่เต่า 100 ฟอง ได้ลังละหมื่นกว่าบาท เป็นราคาที่ค่อนข้างสูง ทำให้มีคนนิยมลักลอบขโมยไข่เต่าไปขาย ในส่วนของอุทยานแห่งชาติเขาลำปี-หาดท้ายเหมือง ได้จัดตั้งหน่วยประชารัฐอนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเลจิตอาสาขึ้นมาเพื่อช่วยสอดส่องดูแลบริเวณในพื้นที่ของอุทยานแห่งชาติเขาลำปี-หาดท้ายเหมืองและพื้นที่ใกล้เคียง เพื่อป้องปรามไม่ให้มีการลักลอบนำไข่เต่ามะเฟืองไปขาย และจัดชุดเจ้าหน้าที่ของอุทยานออกลาดตระเวนตลอดแนวชายหาดเป็นระยะ 

ส่วนเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติเขาลำปี-หาดท้ายเหมืองก็ติดตามสำรวจการขึ้นมาวางไข่ของเต่ามะเฟืองตั้งแต่บริเวณชายหาดในเขตอุทยานฯ จากศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งพังงาถึงเขาหน้ายักษ์ ยังไม่พบการขึ้นมาวางไข่ของเต่าทะเลแต่อย่างใดŽ มงคลย้ำถึงความผิดปกติของเต่ามะเฟืองที่หายไป นับเป็นสถานการณ์ที่น่าเป็นห่วงอย่างมากสำหรับ เต่ามะเฟืองŽ ในทะเลไทย จะสูญหายไปตลอดกาล หรือจะพลิกฟื้นกอบกู้ให้ เต่ามะเฟืองŽ กลับมาเหมือนเดิม…

ต้องรอดูด้วยความระทึก

ทีึ่มา มติชนออนไลน์