ใบเหนี่ยง หรือใบชา ของชาวไทยใหญ่ ตอบโจทย์คนรักสุขภาพ

เปียงหลวง เป็นตำบลหนึ่งของอำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่ ตั้งอยู่ติดชายแดนพม่า ในอดีตมีด่านช่องหลักแต่ง เป็นด่านชั่วคราวที่เปิดการค้าขายชายแดนที่คึกคัก แต่ต้องปิดถาวรเมื่อปี 2545 ชาวบ้านส่วนใหญ่เป็นคนเชื้อสายจีนยูนนานและไทยใหญ่ โดยชาวจีนยูนนานนั้นได้อพยพเข้ามาในสมัยนายพลเจียงไคเช็ค ส่วนชาวไทยใหญ่ได้เข้ามาตั้งแต่ครั้งสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ได้ทรงจัดทัพทหารอันเกรียงไกร 100,000 นาย มุ่งไปยึดเมืองนายกลับคืนจากพม่าเมื่อปี พ.ศ. 2147 ซึ่งนักรบชาวไทยใหญ่ได้ร่วมทัพจับศึกในครั้งนั้นด้วย และในปัจจุบันทั้งคนไทยเชื้อสายจีนยูนนานและไทยใหญ่ ยังคงรักษาไว้ซึ่งขนบธรรมเนียมประเพณีวัฒนธรรมและวิถีชีวิตดั้งเดิมไว้ เพื่อเป็นเอกลักษณ์ของชาติพันธุ์อยู่อย่างมั่นคง

การทำใบเหนี่ยง หรือใบชา ของชาวไทยใหญ่

ชาวไทยใหญ่เรียกขานใบชาว่า ใบเหนี่ยง เป็นชาอัสสัมดั้งเดิมที่ปลูกต่อกันมาตั้งแต่อดีต ชาวบ้านนิยมเก็บยอดใบชาตั้งแต่รุ่งเช้า จากนั้นจะนำใบชามาคั่ว โดยใช้กระทะตั้งบนเตาไฟที่ใช้ “หลัว” หรือ “ไม้ฟืน” เป็นเชื้อเพลิง ใส่น้ำลงในกระทะประมาณ 1 ถ้วยแกง แล้วนำใบชาลงคั่ว โดยจะคนพลิกใบชาตลอดเวลาการคั่ว จนกระทั่งใบชาเป็นสีเขียวปนเหลืองอ่อนๆ ใช้เวลาประมาณ 15 นาที จากนั้นนำไปนวดด้วยมือจนอ่อนนุ่มและนำไปตากแดด 2-3 แดด จนแห้งสนิท นำไปบรรจุเก็บในถุงพลาสติกใสหรือในปี๊บขนม และปิดให้สนิท ตามประเพณีนิยมของชาวไทยใหญ่ ใบชาที่ได้จะนำไปถวายพระสงฆ์ตามวัดต่างๆ เพื่อเป็นอานิสงส์แห่งผลบุญและที่เหลือจะใช้ชงดื่มกันในครัวเรือนและต้อนรับแขกบ้านแขกเมืองผู้มาเยือน

วิธีการชงชาของชาวไทยใหญ่

นำใบชาที่ตากแห้งแล้วนั้น มาคั่วไฟอ่อนๆ อีกครั้งและใส่ในกาน้ำชา พร้อมกับต้มน้ำร้อนใส่ตามไป รสชาติใบเหนี่ยงหรือใบชาของชาวไทยใหญ่นั้น จะมีรสฝาดและกลิ่นหอม ในสำรับชานั้นจะมีเกลือป่นสำหรับเติมรสชาติของผู้ที่ชอบเค็มด้วย และจะมีขนมถั่วพูแห้งเป็นของขบเคี้ยวกินควบคู่กันไป

ประโยชน์ของชา

ใบชามีสาร Theobromin ช่วยเพิ่มการทำงานของกล้ามเนื้อหัวใจ โดยสามารถลดปริมาณไขมันที่ไปเกาะตามผนังของเส้นเลือดที่ทำหน้าที่สูบฉีดเลือดสู่หัวใจ และทำให้เส้นเลือดฝอยมีความยืดหยุ่น ไม่เปราะและไม่แตกหักง่าย ลดความเหนียวและชะลอการจับตัวของเลือด เป็นการเพิ่มความคล่องตัวในการไหลของเลือดดีขึ้น

ชาเป็นเครื่องดื่มที่มีกลิ่นหอม ช่วยกระตุ้นให้เกิดความสดชื่น ชาสามารถช่วยกระตุ้นระบบประสาท ทำให้สมองแจ่มใส และร่างการทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยชำระสารพิษในร่างกาย ระงับและรักษาอาการท้องเสียได้เป็นอย่างดี ชาวไทยใหญ่ส่วนมากจะดื่มชากันเป็นหลัก แขกที่มาเที่ยวชุมชนชาวไทยใหญ่ ถ้าไม่ได้ดื่มน้ำเหนี่ยง กินขนมถั่วพูแห้งและอาหารจากถั่วเน่า แสดงว่ามาไม่ถึงบ้านชาวไทยใหญ่

บทความก่อนหน้านี้เกษตรกรสุโขทัย ทำเกษตรผสมสาน เปลี่ยนเรือกสวนไร่นาให้กลายเป็นห้างสรรพสินค้า
บทความถัดไปแค่คุมสายเลือด เลี้ยงวัวลูกผสมชาร์โรเล่ส์ ในพื้นที่ขาดแคลนหญ้าและน้ำ อยู่ได้สบายๆ