วิสาหกิจชุมชนจิ้งหรีด ต้นแบบ young smart จ. สิงห์บุรี

นายทวี มาสขาว ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 1 จังหวัดชัยนาท เปิดเผยว่า แนวโน้มสถานการณ์แวดล้อมทั้งภายในและภายนอกประเทศ ที่มีความซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วย่อมส่งผลต่อการประกอบอาชีพ และชีวิตความเป็นอยู่ของเกษตรกร เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมเกษตรกรให้มีภูมิคุ้มกัน และรู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง ภายใต้การดำเนินนโยบาย Thailand 4.0
ที่สำคัญสถาบันเกษตรกรส่วนใหญ่ยังไม่มีความเข้มแข็งมากเท่าที่ควรจะเป็น บางส่วนยังขาดโครงสร้างพื้นฐานและการบริหารจัดการที่ดี และขาดการเชื่อมโยงเครือข่ายด้านการเงิน การตลาด และองค์ความรู้ ภายใต้นโยบาย Thailand 4.0 นั้น การทำการเกษตรเป็นแบบสมัยใหม่ (Smart Farming) เกษตรกรทำได้และได้รายได้เพิ่มมากขึ้น โดยสามารถเป็นผู้ประกอบการด้วยตนเอง (Entrepreneur)
“กรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นหน่วยงานรับผิดชอบหลักในการขับเคลื่อนนโยบายสมาร์ทฟาร์มเมอร์ของรัฐบาล โดยสนับสนุนเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตรจากทั่วประเทศให้ความรู้ความเข้าใจ และเตรียมความพร้อมเกษตรกรเข้าร่วมโครงการสมาร์ทฟาร์มเมอร์ของรัฐบาล สำหรับในพื้นที่สำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 1 จังหวัดชัยนาท ได้มอบหมายให้สำนักงานเกษตรจังหวัด และสำนักงานเกษตรอำเภอภายใต้ความรับผิดชอบขับเคลื่อนโครงการสร้างสมาร์ทฟาร์มเมอร์ ภายในพื้นที่ความรับผิดชอบอย่างต่อเนื่องและปรากฏผลอย่างเป็นที่น่าพอใจ” นายทวี มาสขาว กล่าว
ทางด้าน ดร.รุจีพัชร บุญจริง เกษตรจังหวัดสิงห์บุรี เผยว่า สำนักงานเกษตรจังหวัดสิงห์บุรี ได้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาเกษตรกรและองค์กรเกษตรกรตลอดมา ได้มีการอบรมให้ความรู้กับเกษตรกรที่เป็น young smart farmer เกี่ยวกับวิธีการคิด วิธีการรวมกลุ่ม วิธีการปฏิบัติงาน ไปจนถึงการใช้เทคโนโลยี การใช้ IT และการตลาดนำการผลิต

ปัจจุบัน จังหวัดสิงห์บุรี มี young smart จำนวน 173 คน แต่ละคนจะมีกิจกรรมที่แตกต่างกันออกไป จึงได้สร้างเป็นเครือข่ายทั้งในระดับอำเภอและจังหวัด พร้อมส่งไปเป็นเครือข่ายของ young smart ในระดับเขตและระดับประเทศ

“ในจังหวัดสิงห์บุรี จะมีการพบปะพูดคุยกันทุกเดือน ทั้งที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ อย่างเช่น young smart farmer ที่ประกอบกิจกรรมทำฟาร์มจิ้งหรีดมีการรวมกลุ่มสมาชิกในชุมชนเป็นวิสาหกิจชุมชน ตรงนี้เป็นทั้งศูนย์เรียนรู้ เป็นทั้ง young smart ต้นแบบ สามารถสร้างงานให้กับเกษตรกรในชุมชนและมีเครือข่ายประกอบอาชีพจิ้งหรีดของทุกอำเภอ มีการจัดตั้งศูนย์รวบรวมผลิตผลจิ้งหรีด และนำไปจำหน่าย มีตลาดกว้าง และมีการประกันราคาให้กับเกษตรกรที่จำหน่ายจิ้งหรีดมาขายกับกลุ่มฯ ได้เชื่อมโยงตลาดทั้งภายในจังหวัดระหว่างจังหวัด และระหว่างประเทศ ในส่วนของตลาดระหว่างประเทศ เช่น เวียดนามและญี่ปุ่นนั้น ทางกลุ่มฯ จะขอคำปรึกษากับทางสำนักงานเกษตรจังหวัด เกี่ยวกับร่างสัญญาการซื้อขายกัน เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่เกษตรกร” ดร. รุจีพัชร บุญจริง กล่าว

ด้าน น.ส.นันทนา ขำจันทร์ เจ้าของฟาร์มจิ้งหรีด ต.บางระจัน อ.ค่ายบางระจัน จ.สิงห์บุรี young smart farmer จิ้งหรีด จ.สิงห์บุรี บอกว่า ได้เริ่มต้นจากการหาข้อมูลการเลี้ยงจิ้งหรีดและทดลองเลี้ยง 10 ลัง ซึ่งได้กำไรดี จากนั้นจึงเลี้ยงเพิ่มเป็น 20 ลัง และขยายกิจการเรื่อยมา มีการประชาสัมพันธ์โพสต์ขายออนไลน์ ทางเฟซบุ๊ก ได้รับการตอบรับอย่างดี ปัจจุบัน เลี้ยง 60 ลัง มีรายได้เดือนละหลายหมื่นบาท
เนื่องจากการเลี้ยงจิ้งหรีดมีรายได้ดี จึงมีแนวคิดสร้างอาชีพเสริมให้กับคนในชุมชน จึงชักชวนเข้ามารวมกลุ่มและจัดตั้งวิสาหกิจชุมชนคุณนายฟาร์มจิ้งหรีดขึ้น มีการบริหารจัดการวางแผนการผลิตตลอดทั้งปี ปัจจุบัน มีสมาชิกวิสาหกิจชุมชนทั้งหมด 8 ราย โดยจะวางแผนการผลิตตามความต้องการของตลาดเป็นหลัก ซึ่งจะผลิตมากในช่วงเดือนมกราคม-มีนาคม สำหรับระยะเวลาในการเลี้ยงจิ้งหรีดแต่ละชนิดนั้นจะแตกต่างกันออกไป เช่น จิ้งโกร่ง 60-70 วัน, จิ้งหรีด 35 วัน และสะดิ้ง 45 วัน พร้อมกันนี้ได้มีการทำ Contact Farming กับเกษตรกรในพื้นที่ โดยการขายไข่พันธุ์ และรับซื้อผลผลิตจากเกษตรกรในราคาประกัน ตลอดจนร่วมวางแผนการผลิตให้แก่เกษตรกรตลอดทั้งปี ผลิตภัณฑ์ในปัจจุบันจะมีจิ้งหรีดต้มสุกแช่แข็ง จิ้งหรีดอบกรอบ รสดั้งเดิม แป้งจิ้งหรีด เค้กจิ้งหรีด ข้าวเกรียบจิ้งหรีด

ในการขายจะมีทั้งขายปลีก ขายส่ง และขายออนไลน์ โดยจิ้งหรีดต้มสุกแช่แข็งจะจำหน่ายโดยการขายส่งเป็นหลักที่ตลาดไท ตลาดคลองเตย และตลาดสำโรง ประมาณ 6 ตัน ต่อเดือน จิ้งหรีดอบกรอบและข้าวเกรียบจิ้งหรีดจะจำหน่ายในรูปแบบขายปลีก ตามปริมาณการสั่งของลูกค้าที่ร้านในตลาดย้อนยุคบ้านระจัน ส่วนเค้กจิ้งหรีดจะจำหน่ายที่ร้านขนมปังในจังหวัดอ่างทองและสุพรรณบุรี และจำหน่ายออนไลน์ผ่านทาง Facebook ในเพจ “คุณนายฟาร์มจิ้งหรีด” อีกด้วย

รายได้จากการขายจิ้งหรีด เฉลี่ย 800 บาท ต่อลัง และสมาชิกจะมีรายได้อย่างน้อย 3,000 บาท ต่อเดือน เกษตรกรรายนี้ได้สมัครเข้ามาเป็น Young Smart Farmer ของจังหวัดสิงห์บุรีในปี 2561 ได้รับการอบรมให้ความรู้ในเรื่องต่างๆ เช่น การตลาด การทำบรรจุภัณฑ์ การวางแผนการผลิต การทำตลาดออนไลน์ เป็นต้น และยังได้เข้าร่วมการศึกษาดูงานต่างๆ ร่วมกับ Young Smart Farmer ทั่วประเทศ ทำให้เกิดเครือข่ายระหว่างเกษตรกรรุ่นใหม่
ได้แลกเปลี่ยนแนวทางความคิด และได้องค์ความรู้ใหม่ๆ เพื่อนำมาพัฒนาต่อยอดการเลี้ยงและแปรรูปจิ้งหรีดอย่างต่อเนื่อง

บทความก่อนหน้านี้‘ชุดสกัดดีเอ็นเอภาคสนาม’ และ ‘แอปเรียนรู้อักษรสามหมู่ช่วยผันเสียงวรรณยุกต์’ นวัตกรรมสื่อการเรียน พร้อมถ่ายทอดจาก THAILAND TECH SHOW
บทความถัดไปสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ จับมือ ศอบต. เร่งปั้นสตาร์ทอัพในพื้นที่ชายแดนใต้ หวังบูมเศรษฐกิจ-คุณภาพชีวิตด้วยนวัตกรรม