เปลี่ยนมะพร้าวงอกไร้ค่า เพาะเป็น “บอนไซ” ประดับ งานแก้เหงา-ฝึกสมอง ทำแล้วได้เงิน

ลูกมะพร้าวที่หล่นจากต้น จนมีหน่องอกออกมา เพื่อรอการเจริญเติบโตเป็นต้นใหญ่ จัดอยู่ในประเภทถูกคัดทิ้งไว้ตามร่องสวน ตามบ้านเรือนอย่างไร้ค่า

แต่สำหรับคุณลุงสำเร็จ คลังนาค อายุ 65 ปี อดีตผู้ใหญ่บ้าน ชาว ต.คุ้งพะยอม อ.บ้านโป่ง จ.ราชบุรี กลับคิดต่างมุม ไปเก็บลูกมะพร้าวที่ออกหน่อนำมาปอกเปลือกให้เหลือแต่กะลา โผล่หน่อกับรากไว้ เพื่อนำไปปลูกเพาะเลี้ยงในกระถาง เป็นบอนไซมะพร้าวไม้ประดับบ้านเพื่อความสวยงามแปลกตาไปอีกแบบ

เริ่มต้น คุณลุงสำเร็จ จะไปหาเก็บผลมะพร้าวงอก หรือบางทีมีคนรู้จักเก็บมาให้เพื่อนำมาปอกเปลือก ขุดเนื้อหุ้มกะลาออกให้หมด เหลือหน่อกับราก จากนั้นก็นำไปล้างน้ำขัดถูกกับกระดาษทรายให้ผิวเรียบ ก่อนจะนำไปทาแล็กเกอร์ยูรีเทน ให้ดูผิวสวยป้องกันการแตกร้าว แล้วนำไปปลูกเลี้ยงในกระถางช่วงระยะหนึ่ง ก็จะได้บอนไซมะพร้าว ตามรูปทรงที่ตนเองจินตนาการ ส่งขายให้กับผู้นิยมชื่นชอบเลี้ยงไม้บอนไซ

โดยการทำบอนไซมะพร้าวถือเป็นงานอดิเรกที่ทำอยู่กับบ้าน โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงวัยสามารถทำได้ จนปัจจุบันได้ตั้ง “ชมรมคนรักบอนไซมะพร้าวแห่งประเทศไทย” ขึ้น

ขั้นตอนการปลูกทำง่าย ๆ ใช้ดินขุยไผ่ผสมเปลือกมะพร้าวสับเป็นชิ้นเล็กๆ จากนั้นนำต้นมะพร้าวส่วนของรากลงดิน ลำตันชูขึ้น หันส่วนของผลให้ตั้งฉากตามความต้องการ ใส่ดินขุยไผ่ให้พอดีกับโคนราก หลังปลูกแล้วให้นำกระถางไปแช่น้ำในกะละมังใบใหญ่ เพื่อหล่อเลี้ยงจะช่วยให้มะพร้าวเจริญเติบโตดีขึ้น ส่วนต้นไหนมียอดขนาดใหญ่ ให้ใช้มีดคมๆ กรีดตัดที่บริเวณโคนหน่อเพื่อตัดแต่งใบแก่ออก ให้ใบอ่อน แทรกขึ้นมาใหม่ บางต้นก็จะมีลักษณะใบโค้งมนหยิกสวยงาม

ส่วนระยะเวลาตั้งแต่เริ่มดูแลจนถึงการขาย หากเป็นมะพร้าวน้ำหอมที่มีลูกค่อนข้างเล็กเรียวใช้เวลาประมาณ 3 เดือนขึ้นไป แต่ถ้าอยากให้มีรูปทรงต่างๆ ออกมาสวยงามใช้เวลาประมาณ 1 ปี ยิ่งถ้าเป็นลูกมะพร้าวแกงที่มีลักษณะค่อนข้างใหญ่จะใช้เวลานานกว่ามะพร้าวน้ำหอมเล็กน้อย ซึ่งถ้ามีลำต้นอวบใหญ่จะสวยงามอยู่ได้นาน

คุณลุงสำเร็จ กล่าวว่า ลูกค้าส่วนใหญ่จะนิยมมะพร้าวน้ำหอมรากยง หรือรากที่มีลักษณะยาวโผล่ให้เห็นบนผิวดิน จะโชว์รากที่สวยงาม หรือเรียกอีกชื่อว่า “มะพร้าวลีลา”

ส่วนลูกค้าอีกกลุ่มก็จะชอบมะพร้าวทรงต้นลักษณะเป็นมะพร้าวแกง ไม่ค่อยเน้นโชว์รากซึ่งจะค่อนข้างมีน้ำหนักมากกว่ามะพร้าวน้ำหอมจะเป็นรูปทรงคนละแบบกัน

สำหรับราคาขายเริ่มต้นที่ต้นละ 200 บาทขึ้นไปจะดูที่อายุต้นมะพร้าวเป็นหลัก ราคาที่แพงสุดเคยขายไปต้นละ 2,500 บาท มีอายุการเลี้ยงนานประมาณ 2 ปี มีลูกค้าสนใจโทรศัพท์เข้ามาไม่ขาดสาย

สำหรับลูกค้าส่วนใหญ่จะโทรศัพท์สั่งจองเข้ามา บางส่วนจะมีพ่อค้า แม่ค้ารับเอาไปขายอีกต่อหนึ่ง ไม่คิดว่าทำออกมาแล้วจะขายได้ คิดแค่ว่าทำเพื่อแก้เหงา อยู่กับบ้านถือเป็นการฝึกสมองไปในตัว หลังจากทำไปได้ระยะหนึ่ง ก็ได้ชักชวนผู้สูงอายุใกล้บ้านเข้ามาลองทำ เนื่องจากมีประโยชน์ช่วยฝึกสมาธิ โดยเฉพาะช่วงใช้มีดกรีดตัดแต่งหน่อต้น จะใช้สมาธิสูงมาก ขณะนี้มีสมาชิกที่สนใจกระจายอยู่ทั่วประเทศแล้วอยู่จำนวน 5,398 คน

บอนไซมะพร้าว นับว่าเป็นพืชอีกทางเลือกหนึ่ง สำหรับผู้สนใจนำไปประดิษฐ์ตกแต่งเป็นงานฝีมือ ปลูกประดับบ้านเพื่อความสวยงาม อีกทั้งช่วยคลายความเหงา กับผู้สูงอายุที่อยู่กับบ้านได้ร่วมกันทำ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม สร้างรายได้เลี้ยงครอบครัวในช่วงบั้นปลายชีวิตอีกด้วย

สำหรับผู้ที่สนใจศึกษาวิธีการเพาะเลี้ยงสามารถสอบถามได้ที่ คุณลุงสำเร็จ คลังนาค ประธานชมรมคนรักบอนไซมะพร้าวแห่งประเทศไทย 089 – 9361143

บทความก่อนหน้านี้กล้วยไข่ สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ไทย (GI) “วุฒิ แตงดารา” ตัวอย่างแชมป์แปลงเกษตร 20 ปี สร้างรายได้ครึ่งล้านต่อปี จาก กล้วยไข่ กำแพงเพชร
บทความถัดไปสหกรณ์การเกษตรปฏิรูปที่ดินท่าวังผา จังหวัดน่าน กับย่างก้าวที่แข็งแกร่ง กองทุนพัฒนาสหกรณ์ช่วยหนุนสหกรณ์ผลิตและแปรรูปผักปลอดสารเพื่อเพิ่มมูลค่า