แกงส้ม “มันขี้หนู” หรอยจังฮู้

โดยปกติแล้ว เป็นคนชอบทำอาหารกินเอง มากกว่าซื้อจากที่เขาปรุงสำเร็จแล้ว หรือที่เรียกว่าแกงถุงนั่นแหละ เพราะแกงหรือกับข้าวที่ซื้อสำเร็จมา รสชาติมันไม่ถูกปากเท่าไร

ยังจำได้ กับข้าวที่ทำกินเองมื้อแรกคือ น้ำพริก กับไข่เจียว ทำกินเองมาตั้งแต่สมัยยังเป็นเด็กแฟลตสมัยนี้ อาจเรียกว่าเป็นเด็กหอ เด็กคอนโดฯ ดูหรูหราอย่างไรไม่รู้ แต่ความจริง ในบางมื้อหรือหลายๆ มื้อต้องไปฝากท้องกับเพื่อนที่เป็นเด็กวัด

จนวัยล่วงเลยมาถึงวัย ที่มีคนเรียกลุงเรียกตาแล้ว ก็ยังทำกับข้าวกินเองอยู่เสมอๆ ฝีมือและรสชาติก็พัฒนาขึ้น หรือเพราะคุ้นลิ้นตัวเองก็ไม่รู้ได้

คงไม่ใช่เรื่องแปลกอะไร ที่แกงส้มหรือแกงเหลืองจะเป็นอาหารที่ทำเป็นประจำ และทำอยู่บ่อยๆ มากกว่ากับข้าวอย่างอื่น เพราะแกงส้มทำได้ง่ายกว่าแกงอื่นๆ วัตถุดิบของแกงส้มก็หาได้ง่ายกว่า ไม่ว่าจะเป็น ปลา กุ้ง หรือแม้แต่หมู

แกงส้มโดยทั่วๆ ไป ไม่ว่าจะเป็นแกงส้มชะอมไข่ แกงส้มปลาหรือกุ้งกับมะละกอ หรือแกงส้มอ้อดิบกับปลา แกงส้มดอกแค และมีมากมายหลายแกงส้ม

คือแบบว่าแกงส้มที่มีวัตถุดิบเป็นผักอื่นๆ ที่ไหนๆ เขาก็มีกินมีขาย
แต่สำหรับแกงส้มใส่มันขี้หนู หลายคนอาจไม่รู้จักและไม่เคยได้ลิ้มรสของมันขี้หนูมาก่อน ถ้าได้แกงกับกุ้งสดๆ ปลากะพงหรือปลากระบอก ปลาดุกทะเลด้วยแล้ว เข้ากั๊นน…เข้ากัน

รสชาติกลมกล่อมอย่าบอกใคร ด้วยรสชาติหวานมัน เนื้อนุ่มฟัน
หัวของมัน นำมาประกอบอาหารได้หลายอย่าง ตามแต่ปากแต่ใจใครชอบ อาจจะนำมาใส่แกงกะทิ แกงไตปลา หรือแม้แต่เอามาต้มกินเปล่าๆ ก็อร่อยไม่แพ้กัน

แต่ที่ชอบโดยส่วนตัว ก็เอามาใส่ในแกงส้มนี่แหละอร่อยที่สุด
แม้แต่ใบของมันขี้หนู บางคนก็ชอบเอามาจิ้มน้ำพริก

เปิดวิกิพีเดีย ดู เขาบอกเอาไว้ว่า

มันขี้หนู หรือมันหนู เป็นไม้ล้มลุก อายุยืน กิ่งอวบน้ำ สะสมอาหารที่รากมีลักษณะเป็นหัว สีออกดำ น้ำตาล ลำต้นเป็นสี่เหลี่ยม ค่อนข้างหนา ขยี้แล้วมีกลิ่นหอม ขอบใบหยักเป็นซี่หยาบๆ มีหลายสายพันธุ์

แต่ที่เห็นได้ เห็นที่เขาปลูกๆ กัน จะมีลักษณะเป็นกอหรือลำต้นคล้ายๆ กับถั่วลิสง สะสมอาหารไว้ที่หัวเหมือนกับมันอื่นๆ

หัวของมันขี้หนูจะมีขนาดเล็ก ใหญ่สุดก็เท่าหัวแม่เท้า แต่หัวใหญ่ๆ จะกินไม่อร่อย มันจะตรวกน้ำ (ภาษาใต้) คือมันอุ้มน้ำไว้นั่นแหละ ยิ่งหัวใหญ่ ยิ่งอุ้มน้ำไว้มาก มันขี้หนู เป็นพืชประจำถิ่นของภาคใต้ โดยเฉพาะที่นครศรีธรรมราช พัทลุง จะปลูกกันมาก

มันขี้หนู หรือมันหนู

การนำมาทำเป็นอาหารก็ไม่ยากเย็นอะไร ถึงแม้หัวของมันขี้หนูจะเล็กกว่ามันอื่นๆ แค่เอาไปแช่น้ำแล้วใช้มือขยี้ๆ หรือช้อนขูดเปลือกออกให้หมด แล้วล้างน้ำให้สะอาด เท่านี้ก็จะได้มันขี้หนูขาวนวลไว้ทำเป็นอาหารได้แล้ว

มันขี้หนูใช่จะมีประโยชน์แค่เอามาทำแกงเท่านั้น มันขี้หนูมีประโยชน์ อีกมากมาย ใบยังช่วยลดความดัน ใช้พอกรักษาแผล และลดอาการหอบหืดได้

ใครต้องการปลูก ก็ไปหาซื้อหัว แต่ต้องศึกษาวิธีการปลูกก่อน เพราะมันขี้หนู ชอบดินร่วนชื้น ถึงจะให้ผลผลิตได้ดี

ราคาที่ขายกันตามตลาดสดที่ตลาดอำเภอลานสกา เขาขายกันกิโลละ 30 บาท แต่ที่อื่นๆ ไม่แน่ใจว่าขายกันกิโลละเท่าไร แต่ที่แน่ๆ เอามาแกงส้มแล้ว พูดได้คำเดียวว่า หรอยจังฮู้

บทความก่อนหน้านี้ป่าและสายน้ำวังหีบ
บทความถัดไปปลูกเลี้ยงและพัฒนา กล้วยไม้ช้าง เป็นอาชีพทำเงินมากว่า 2 ทศวรรษ