บัณฑิตแม่โจ้ เลี้ยงไก่ต๊อก เลี้ยงง่าย ไข่ดก กว่า 200 ฟอง/ปี ที่สุโขทัย

คุณสุธน สังข์จันทร์ กับไก่ต๊อกสุดรัก

ถนนสายพิษณุโลก-สุโขทัย มีระยะทางราว 60 กิโลเมตร ไปจากพิษณุโลก ก่อนถึงตัวเมืองสุโขทัย คือพื้นที่ของอำเภอกงไกรลาศ อำเภอนี้มีชื่อเสียงทางด้านปลาร้า นาข้าว กล้วยทอดกรอบ นิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านไปทำสารคดีมาแล้ว

ครอบครัว “สังข์จันทร์” อยู่บ้านเลขที่ 62/2 หมู่ที่ 14 ตำบลไกรใน อำเภอกงไกรลาศ จังหวัดสุโขทัย เดิมทีทำนาอย่างเดียว กระทั่งลูกชายไปเรียนเกษตร ที่วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีสุโขทัย และไปจบปริญญาตรี ที่มหาวิทยาลัยแม่โจ้ กิจกรรมทางการเกษตรจึงหลากหลายมากขึ้น

ลูกชายของครอบครัวคือ คุณสุธน สังข์จันทร์

หลังเรียนจบคุณสุธนไปทำงานกับบริษัทเอกชนที่ในเมือง เขาไปพบไก่ดำอินโดนีเซีย มีความสวยงามมาก ตามประสาคนที่เรียนจบมาทางด้านการเกษตร เขาอยากเลี้ยง แต่มีจำนวนน้อย อีกทั้งสนนราคาค่อนข้างแพง

ลูกไก่ต๊อก
ลูกไก่ต๊อก

เมื่อเก็บเงินได้จำนวนหนึ่ง เขาจึงสั่งซื้อพันธุ์ไก่ดำอินโดนีเซียมาเลี้ยงที่บ้าน เป็นที่น่ายินดีว่า คุณพ่อคุณแม่ของคุณสุธนให้การสนับสนุน ตั้งแต่ช่วยทำคอก โดยไปตัดไม้ไผ่ริมนามาช่วยปลูกสร้าง เมื่อคุณสุธนติดงาน ก็เป็นธุระเรื่องการให้อาหาร การฟักไข่ ยามให้วัคซีนก็ลงแรงกันทั้งบ้าน

ใช้เวลาไม่นานนัก งานเลี้ยงไก่ดำอินโดนีเซียและไก่สวยงามอื่นๆ ก็ลงตัว ปริมาณไก่เพิ่มขึ้น มีคนสนใจซื้อหาไปเลี้ยงต่อ จึงมีเงินทุนหมุนเวียน ซื้ออาหารไก่ และไก่ประเภทใหม่ๆ เข้ามาเลี้ยง ขณะที่คุณสุธนก็ยังทำงานประจำได้อยู่

ไข่ไก่ต๊อก
ไข่ไก่ต๊อก

ไก่ต๊อก ไข่ดก อร่อยมาก

เมื่อกลางปี 2558 ทีมงานเทคโนโลยีชาวบ้านไปเขียนสารคดีไก่ดำอินโดนีเซียของคุณสุธน ในวันนั้นเห็นไก่ต๊อกอยู่ 7-8 ตัว แต่ไม่ได้สนใจมากนัก ก่อนกลับ คุณสุธนฝากข้าวสารและไข่ไก่กลับกรุงเทพฯ

“ไข่ไก่ต๊อก เอาไปชิมดูอร่อยมาก นี่เป็นข้าวสารจากนาเราเอง” คุณสุธน บอก

ถึงกรุงเทพฯ แบ่งไข่ไก่ให้กับทีมงานและผู้สนใจ เหลือไว้ไม่มากนัก มีอยู่วันหนึ่ง เสบียงในครัวไม่เหลืออะไร ขณะที่หุงข้าวหย่อนไข่ไก่ต๊อกลงไป ข้าวสุก นำไข่ไก่ต๊อกมาปอก ปรากฏว่า เปลือกแข็งกว่าไข่ธรรมดา แต่ที่อัศจรรย์ใจยิ่งนัก ไข่มีรสชาติมัน แตกต่างจากไข่ไก่และไข่เป็ดอย่างมีนัยยะ จึงนึกย้อนไปถึงคำพูดของคุณสุธนอีกครั้งหนึ่ง “ไก่ต๊อกไข่ดก รสมัน ทำไข่เค็มดีมาก”

เพื่อความเด่นชัดของเรื่องราว มาดูกันว่า ไก่ต๊อกมีลักษณะอย่างไร

แม่พันธุ์
แม่พันธุ์

ไก่ต๊อก (อังกฤษ : Guineafowl, Guineahen) เป็นวงศ์ของสัตว์ปีกจำพวกไก่วงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวงศ์ว่า Numididae

ลักษณะโดยทั่วไปของไก่ต๊อกคือ มีจะงอยปากสั้นและหนา สีน้ำตาลหรือแดงอมส้ม มีเหนียงสีเทาอมดำห้อยอยู่ที่จะงอยปากล่างแผ่ไปทั้ง 2 ข้างของคาง มีเหนียงสีขาวประแดงบริเวณใต้ขากรรไกรทั้ง 2 ข้างด้วย หัวถึงสันคอมีขนเล็กน้อยหรือไม่มีเลย

ลำตัวป้อม ขนหางมี 14-16 เส้น หางสั้น ปลายชี้ลง ขาแข็งแรง ส่วนนิ้วตีนเหมือนไก่ในวงศ์ Phasianidae ตัวผู้มีเดือยหรือไม่มีแล้วแต่ชนิด

มีพฤติกรรมการจับคู่เพียงคู่เดียวตลอดชีวิต อาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูง บางครั้งอาจมีสมาชิกได้ถึง 100 ตัว แพร่กระจายพันธุ์ทั่วไปในทวีปแอฟริกา หากินตามพื้นดินมากกว่าจะขึ้นต้นไม้ จะบินหรือขึ้นต้นไม้ต่อเมื่อจำเป็น เช่น หนีศัตรู มักอาศัยอยู่ตามป่าโปร่งและทุ่งหญ้าสะวันนา ในธรรมชาติมักตกเป็นอาหารของสัตว์กินเนื้อชนิดต่างๆ เช่น ลิงบาบูน เสือชีตาห์ ไฮยีน่า หมาจิ้งจอก เสือดาว และนิยมเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยงสวยงามและบริโภคเนื้อและไข่เป็นอาหารสำหรับมนุษย์

มีการนำไก่ต๊อกจากธรรมชาติมาเลี้ยงอยู่ใกล้กับมนุษย์นานมาแล้ว จึงมีการปรับตัวได้ดี รวมทั้งสีสันก็มีแปลกใหม่เพิ่มขึ้น เช่น สีขาว และสีอื่นๆ

เลี้ยงง่าย
เลี้ยงง่าย

เลี้ยงไม่ยาก

คุณสุธน พูดถึงไก่ต๊อกว่า ไก่ตัวผู้น้ำหนักโตเต็มที่ 1 กิโลกรัม ตัวเมีย 8 ขีด

คอกไก่หรือเล้าไก่ สร้างเหมือนไก่บ้าน ไก่พื้นเมืองทั่วไป

อาหารไก่ต๊อก ไก่เล็กๆ ใช้อาหารเม็ด เมื่อโตแล้วใช้ข้าวเปลือกให้ตอนเช้าหรือตอนเย็น แต่สิ่งที่ไก่ต๊อกชอบและถือว่าเป็นอาหารหลักของเขาคือ หญ้า

ระหว่างวัน ไก่ต๊อกจะใช้เวลาส่วนใหญ่กินหญ้า

ถามถึงการสุขาภิบาลไก่ต๊อก

“สำหรับไก่ต๊อกไม่จำเป็นต้องให้วัคซีน เพราะว่ามีความแข็งแรง สายเลือดมาจากไก่ป่า ที่ผมเลี้ยงอยู่ไม่เคยเป็นโรคอหิวาต์แต่อย่างใด” คุณสุธน ยืนยัน

เมื่อไก่ต๊อกตัวเมียอายุได้ 1 ปี จะเริ่มไข่ ส่วนใหญ่แล้วไก่ต๊อกเริ่มให้ไข่ตั้งแต่เดือนเมษายน ไปจนถึงปลายปี

ไก่ต๊อก 1 ตัว ให้ไข่กับเจ้าของได้ไม่ต่ำกว่า 200 ฟอง ต่อตัว ต่อปี ถือว่าไข่ดก แต่ขนาดของไข่ไก่ต๊อก เปรียบเทียบกับไข่ที่ขายตามตลาดแล้ว ขนาดอาจจะเล็กกว่า

สำหรับอายุของไก่ต๊อก มีตั้งแต่ 3 ปี หากดูแลดี อยู่ได้ถึง 10 ปี

“ไข่ไก่ต๊อกอร่อย มัน ทำไข่เค็มได้ดีมาก ช่วงที่ฟักไข่ หากเป็นไก่ธรรมดาใช้เวลา 21 วัน แต่หากเป็นไก่ต๊อกใช้เวลา 26-28 วัน เท่ากับเป็ด นิสัยที่ต้องเข้าใจสำหรับไก่ต๊อกคือ เขามักตกใจง่ายและร้อง โดยเฉพาะเมื่อมีเสียงฟ้าผ่า ฟ้าร้อง อีกอย่างหนึ่งคือชอบบิน…แต่ที่ผมเลี้ยงอยู่พยายามฝึกเขาให้อยู่ใกล้ๆ คน ไก่ต๊อกสามารถปรับตัวได้ดี ลดการร้องลงเมื่อมีเสียงดัง เมื่อให้อาหารบ่อยๆ การบินก็น้อยลง” คุณสุธน บอก

ให้ไข่ดก

ไก่ตีนโต สะสมเพื่อความหลากหลาย

ไก่อีกชนิดหนึ่งที่คุณสุธนมีอยู่ในความครอบครองคือ ไก่ตีนโต ที่มีถิ่นกำเนิดมาจากประเทศเวียดนาม

คุณสุธน อธิบายเรื่องของไก่ตีนโตว่า ไก่ตีนโตตัวผู้ น้ำหนักเต็มที่ 6 กิโลกรัม ตัวเมีย 5 กิโลกรัม เขาเลี้ยงเพื่อความแปลกใหม่ จุดเด่นนอกจากเป็นไก่ตัวใหญ่แล้ว ตีนไก่ที่บางตัวมีขนาดเท่าข้อมือ ยังมีรสชาติอร่อย เนื้อก็อร่อยเช่นกันเพราะมีไขมันแทรก

ไก่ตีนโต

“ไก่ตีนโตพันธุ์แท้ ขามีสีส้มอมแดง การเลี้ยงไม่ยุ่งยาก ไก่ตีนโตชอบกินข้าวโพดและธัญพืชอื่นๆ ที่เวียดนามมีการเลี้ยงสำหรับทำอาหาร แต่เป็นอาหารที่มีราคาแพง ส่วนใหญ่แล้วเศรษฐีเวียดนามนิยมกินกัน” คุณสุธน บอก

กิจกรรมงานเลี้ยงไก่ของคุณสุธน ถือว่าน่าสนใจมาก ไม่ว่าจะเป็นไก่ดำ ไก่ตีนโต โดยเฉพาะไก่ต๊อก ผู้สนใจอาจจะเลี้ยงเพื่อความสวยงาม ผลพลอยได้คือไข่ ที่ไข่ดก ความทรหดอดทนของไก่ต๊อกก็ถือเป็นคุณสมบัติพิเศษ เหมาะสำหรับผู้เลี้ยงที่ไม่มีเวลาเรื่องของวัคซีน

สนใจไก่สวยงามและไก่พื้นเมือง สอบถามได้ที่ คุณสุธน สังข์จันทร์ ตามที่อยู่ หรือโทรศัพท์ (082) 392-5656 หรือเฟซบุ๊ก ก็ใช้ชื่อ “สุธน สังข์จันทร์”

 

บทความก่อนหน้านี้เฮือนฮักษ์ดาบ สืบสานตีดาบพื้นเมืองโบราณ หนึ่งเดียวในพะเยา
บทความถัดไปจ่าทหารเรือเลี้ยง “กุ้งก้ามแดง” สร้างบ่อข้างบ้าน-บ่อดิน มีรายได้ครึ่งหนึ่งของเงินเดือน