ปลาซิว เกษตรกรลำทับ กระบี่ เลี้ยงในสวนปาล์มน้ำมัน เป็นรายได้เสริมในช่วงราคาปาล์มตกต่ำ

ปลาซิว (อังกฤษ: Silver rasbora) เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) เป็นปลาผิวน้ำ ชอบอยู่กันเป็นฝูง ลำตัวยาวเรียว ว่ายน้ำได้ปราดเปรียวว่องไว ข้างลำตัวมีแถบสีเงิน และสีเหลืองสดอมส้มพาดคู่ขนานไปกับแถบสีเงินตามยาวลำตัว พบในแหล่งน้ำนิ่งและน้ำไหล อาศัยอยู่เป็นฝูงใหญ่ในแม่น้ำและแหล่งน้ำนิ่ง รวมถึงลำธารในที่สูงบางแห่ง พบอยู่ทั่วทุกภาค มีพฤติกรรมชอบตอมตะไคร่หรือสาหร่ายบริเวณใต้แพหรือท่าน้ำ อาหารได้แก่ พืชน้ำ ลูกน้ำ ตัวอ่อนของแมลง และแมลงน้ำขนาดเล็ก รวมทั้งแมลงที่บินตามผิวน้ำ มีขนาดความยาวตั้งแต่ 5-17 เซนติเมตร

คุณสถาพร ศรีเทพ

ปลาซิว มีอยู่ด้วยกันหลายชนิด เป็นปลาเศรษฐกิจ นิยมบริโภคโดยปรุงสด ทำปลาร้าหรือปลาแห้ง และนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามด้วย เช่น ปลาซิวข้างขวาน ปลาซิวใบไผ่ ปลาซิวหางกรรไกร ปลาซิวหางแดง ปลาซิวควาย และปลาซิวควายข้างเงิน พบชุกชุมในแม่น้ำสายใหญ่ๆ ถูกจับได้คราวละมากๆ ชาวชนบทนิยมใช้เป็นอาหารกินนกัน

บ่อเลี้ยง

คุณสถาพร ศรีเทพ อายุ 43 ปี เกษตรกรรุ่นใหม่ Young Smart Farmer (YSF) อยู่บ้านเลขที่ 165 หมู่ที่ 5 ตำบลทุ่งไทรทอง อำเภอลำทับ จังหวัดกระบี่ กล่าวถึง ความเป็นมาของการเลี้ยงปลาซิวในสวนปาล์มน้ำมันว่า เนื่องจากในช่วงฤดูแล้ง ในพื้นที่ตำบลทุ่งไทรทอง อำเภอลำทับ จังหวัดกระบี่ จะขาดแคลนน้ำ ตนเองจึงได้ขุดบ่อน้ำขนาดเล็กไว้กลางร่องสวนปาล์ม เพื่อจะกักเก็บน้ำไว้ใช้ และต้องการที่จะอนุรักษ์พันธุ์ปลาซิวไว้ จึงได้จับปลาที่มีอยู่ตามธรรมชาติมาทดลองเลี้ยงไว้ เมื่อประมาณ 2 ปีที่แล้ว ปรากฏว่าสามารถเลี้ยงได้ จึงได้ขุดบ่อเพิ่มเติม ขนาดกว้าง 2 ยาว 4 เมตร ลึก 1 เมตร รวมทั้งหมดจำนวน 10 บ่อ ด้านข้างบ่อล้อมด้วยตาข่ายสีฟ้า ต้นทุนประมาณ 10,000 บาท โดย 1 บ่อ สามารถเลี้ยงได้ประมาณ 300 ตัว ใช้เวลาในการเลี้ยงประมาณ 6 เดือน ก็สามารถจับจำหน่ายได้ ราคาจำหน่ายตัวละ 3 บาท สร้างรายได้ประมาณ 6,000 บาท ต่อเดือน อาหารที่นำมาเลี้ยงก็จะเป็นปลวกที่อาศัยอยู่ในสวนปาล์มทั้งที่อยู่บนดินและทำรังอยู่ที่ต้นปาล์มน้ำมัน ลูกค้าที่มาซื้อส่วนใหญ่มีทั้งซื้อไปเป็นพ่อแม่พันธุ์เพื่อเลี้ยงต่อ และนำไปกินเป็นอาหาร โดยมีเมนูเด็ดคือแกงคั่วพริก ซึ่งในปัจจุบันที่เลี้ยงอยู่ไม่เพียงพอต่อความต้องการของลูกค้า

ปลวกอาหารชั้นดีของปลาซิว

นอกจากปลาซิวแล้วยังทดลองเลี้ยงหอยโข่งในบ่อปลาซิวด้วย โดยหาพ่อแม่พันธุ์หอยมาปล่อยในบ่อปลา แล้วนำผักตบชวาหรือทางมะพร้าวมาใส่ไว้ในบ่อใส่ก็ได้ เพื่อให้เป็นที่หลบซ่อนและที่วางไข่ของหอย อาหารไม่ต้องให้ หอยสามารถกินเศษอาหารที่ปลาซิวกินเหลือ และกินพวกเศษพืชที่อยู่ในบ่อได้เลย เลี้ยงประมาณ 6-8 เดือน ก็สามารถคัดหอยที่มีขนาดโตจำหน่ายได้ กิโลกรัมละ 40 บาท

หอยที่ได้

ปลาซิวเป็นปลาน้ำจืดที่เลี้ยงง่าย มีรูปร่างยาวทรงกระบอก แบนข้างเล็กน้อย ปากเล็กไม่มีหนวด ตาโต ครีบเล็ก ครีบหางเว้าลึก มีเกล็ดใหญ่ ตัวมีสีเหลืองอ่อนอมทอง โดยมากแล้วเป็นปลาที่อาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูงขนาดใหญ่ ซึ่งถ้าหากชาวเกษตรคนไหน มีพื้นที่เหลือในสวนของตนเองหรือพื้นที่ว่าง และกำลังต้องการหารายได้เสริม การเลี้ยงปลาซิวก็น่าสนใจไม่น้อย

ปลาซิวไข่เต็มท้อง

ขั้นตอนการเลี้ยงปลาซิว

ขั้นตอนที่ 1 เริ่มจากการเตรียมบ่อโดยมีขนาดบ่ออยู่ที่ประมาณ 2×4 เมตร และมีความลึกประมาณ 1 เมตร

ขั้นตอนที่ 2 นำน้ำเข้าบ่อให้สูงประมาณ 80 เซนติเมตร

ขั้นตอนที่ 3 นำปลาปลาซิวที่จับจากธรรมชาติ มาปล่อยในบ่อ ประมาณ 100-300 ตัว

ขั้นตอนที่ 4 เลี้ยงปลาด้วยรำอ่อน ครั้งละน้อยๆ โดยให้อาหารวันละ 1 ครั้ง ต่อวัน

ขั้นตอนที่ 5 ระบบการถ่ายน้ำโดยจะมีการถ่ายน้ำปีละ 1 ครั้ง

ขั้นตอนที่ 6 การปรับปรุงสภาพน้ำโดยการใส่น้ำหมักฮอร์โมน 1/2 ลิตร ต่อเดือน

ขั้นตอนที่ 7 สามารถเอาปลวกมาสับให้ละเอียดและเป็นอาหารเสริมให้กับปลาซิวได้ เลี้ยงไว้ประมาณ 6-8 เดือน ก็สามารถคัดขายให้กับผู้ที่สนใจได้

ลักษณะของปลาซิว

สูตรน้ำหมักฮอร์โมน

  1. 1. นำหน่อกล้วยมาสับ 10 กิโลกรัม
  2. 2. ใส่กากน้ำตาล ฟอสเฟต รำละเอียด เกลือ ใส่ลงไปในอัตราส่วน 10 : 10 : 2.5 : 2
  3. 3. เติมน้ำ 70 ลิตร จากนั้นก็คนให้เข้ากัน และใส่หัวเชื้อ 1 ลิตร
  4. 4. หมักทิ้งไว้ประมาณ 15 วัน ก็สามารถนำไปใช้ได้
สร้างงานทำเงิน

สำหรับท่านใดที่สนใจศึกษาวิธีการเลี้ยงปลาซิวในสวนปาล์ม สามารถติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ คุณสถาพร ศรีเทพ เลขที่ 165 หมู่ที่ 5 ตำบลทุ่งไทรทอง อำเภอลำทับ จังหวัดกระบี่ โทรศัพท์ (099) 405-0891

บทความก่อนหน้านี้ซีพีเอฟ ฟิลิปปินส์ เดินหน้าเสริมสร้างสุขภาพที่ดีแก่คนในชุมชน ต่อเนื่องปีที่ 3
บทความถัดไปสวพ.6 จันทบุรี ปั้นโมเดล GAP สแกนพื้นที่ เร่งเกษตรกร ลำไย ทุเรียน มังคุด ภาคตะวันออก ก่อนฤดูกาล ปี 2563