ปลาน้ำจืดเงินล้านงาน ในครัวเรือนคนร้อยเอ็ด

ในพื้นที่อำเภอธวัชบุรี จังหวัดร้อยเอ็ด แม้จะเป็นแหล่งแดนดินถิ่นอีสาน ที่เคยได้ชื่อว่าแห้งแล้งเหลือเกินนั้น ยังมีเรื่องของการเลี้ยงปลา ซึ่งต้องอาศัยแหล่งน้ำ และยึดการเลี้ยงปลาเป็นอาชีพทำกิน สร้างรายได้ให้กับครอบครัวมหาศาล

คุณวิลัย แพงคำแสน วัย 56 ปี เจ้าของ “สมโชคพันธุ์ปลา” ตั้งอยู่เลขที่ 65 หมู่ที่ 5 บ้านนิคม ถนนแจ้งสนิท ตำบลนิเวศน์ อำเภอธวัชบุรี จังหวัดร้อยเอ็ด ผู้มีงานประจำทำหน้าที่เป็นพนักงานขับรถยนต์ ของศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดร้อยเอ็ด

คุณวิลัย เล่าย้อนให้ฟังว่า งานในหน้าที่คือพนักงานขับรถยนต์ ช่วงว่างช่วยงานด้านการผสมเทียมปลา เลี้ยงปลา จนเกิดความชำนาญระดับผู้เชี่ยวชาญด้านการผสมเทียมปลาน้ำจืดทุกชนิด เช่น ปลาดุกบิ๊กอุย ปลาดุกรัสเซีย ตัวละ 1 บาท ปลานิลจิตรลดา ถุงละ 100 บาท ปลาทับทิมใหญ่ ตัวละ 2 บาท ปลาหมอเทศ 80 ตัว 100 บาท ปลาตะเพียน ถุงละ 100 บาท ปลาแรด ตัวละ 5 บาท ปลากดเหลือง ตัวละ 1 บาท ปลากระโห้ ตัวละ 1 บาท ปลาสวายบิ๊กโพ ตัวละ 2 บาท  ปลาจาระเม็ด ตัวละ 2 บาท ปลาไน ถุงละ 100 บาท ปลาบึก ตัวละ 200 บาท ปลานิลหมัน ตัวละ 2 บาท และปลาสลิด 80 ตัว 100 บาท

“ผมสามารถเพาะพันธุ์โดยวิธีการผสมเทียม ในบ่ออนุบาล บ่อซีเมนต์หลังจากฟักออกจากไข่ 7 วัน แยกให้อาหารไข่แดงต้มสุก อายุ 25 วัน จากนั้นนำลงเลี้ยงในบ่ออนุบาล จนอายุ 45 วัน จับขายทุกวัน ครอบครัวผมทำงานเป็นระบบ แม่ลูกนั่งคัดปลาที่คละกันมา คัดให้เป็นปลาพันธุ์เดียวกัน มีเกษตรกรหรือผู้คนมาซื้อปลา ลูกสาวสามารถบรรจุ อัดออกซิเจนได้อย่างชำนาญ เพราะลูกสาวทั้ง 2 คน ช่วยงานพ่อและแม่มาตั้งแต่เด็ก”

คุณวิลัย บอกด้วยว่า การผสมเทียมปลา คัดปลา นอกจากการทำงานแบบครอบครัวแล้ว มีการทำงานแบบเครือข่าย สร้างแผงหน้าบ้าน ขายลูกปลาเกือบทุกชนิด มีคุณบังอร เหนือผุยผาย ทำหน้าที่ขาย โดยได้ส่วนแบ่ง 10 เปอร์เซ็นต์ ของการขาย ราคา 100 บาท ยกเว้นปลาบึก ตัวขนาดขวดน้ำดื่มบำรุงกำลัง ราคาตัวละ 200 บาท

คุณวิลัย เล่าให้ฟังว่า การจำหน่ายพันธุ์ปลาที่นี่ต่อปีจำหน่ายได้จำนวนมากกว่า 1,000,000 ตัว ฤดูแล้งการจำหน่ายปลาปริมาณลดลง ประมาณ 50 เปอร์เซ็นต์  ในฤดูฝนขายปลาได้วันละ 5,000-10,000 บาท บางวันได้กว่า 50,000 บาท การดูแลปลาขณะรอการจำหน่ายต้องพิถีพิถันเป็นอย่างมาก หากพลาดปลาช็อกตายจะขาดทุน ต้องดูสภาพแวดล้อม อากาศ การให้ออกซิเจน ตลอดช่วงเวลาของการรอการจำหน่ายด้วย ซึ่งการให้มีแผงขายหน้าบ้าน เป็นการสร้างอาชีพให้คนในชุมชนอีกทางด้วย

คุณวิลัย การดำเนินกิจกรรมการเพาะเลี้ยงและขยายพันธุ์ปลาโดยวิธีการผสมเทียม โดยมีครอบครัวเป็นแรงงานมาตั้งแต่ปี 2538 ถึงปัจจุบัน

“ผมขอขอบคุณศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดร้อยเอ็ด กรมประมง  ที่เปิดโอกาสให้เจ้าหน้าที่พนักงานทุกระดับ ดำเนินการฝึกทักษะการขยายพันธุ์ปลา ผสมเทียมปลา จนเกิดความชำนาญ”

ผู้สนใจข้อมูลการเพาะเลี้ยงปลาน้ำจืดทุกชนิด ติดต่อได้ที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดร้อยเอ็ด กรมประมง ถนนแจ้งสนิท บ้านนิคม ตำบลนิเวศน์ อำเภอธวัชบุรี จังหวัดร้อยเอ็ด พร้อมให้ความรู้ สามารถติดต่อสอบถามได้ในวันเวลาราชการ หรือโทรศัพท์สอบถามไปที่ คุณวิลัย แพงคำแสน ก่อนได้ที่ 081-739-8578 หรือ 086-858-5356

บทความก่อนหน้านี้“ก่ำพะเยา” ข้าวอินทรีย์ ของกลุ่มบ้านชาวนาข้าวก่ำพะเยา
บทความถัดไปสะเต๊ะเห็ดเออรินจิ