ชีวิตหลังเกษียณ มีความสุขกับต้นไม้ นกมาหา ปลามาอยู่ แวดล้อมด้วยแมกไม้นานาพรรณ

คุณสมบูรณ์ สุทธิพงษ์

ในแวดวงส่งเสริมการเกษตรถือว่า คุณสมบูรณ์ สุทธิพงษ์ เป็นมือดีคนหนึ่ง เขาทำงานเป็นเกษตรอำเภอในหลายพื้นที่หลายจังหวัด สุดท้ายเกษียณอายุในตำแหน่งเกษตรจังหวัดเพชรบุรีเมื่อปี 2546 ระหว่างที่ทำงานนั้นเป็นที่รู้ๆ กันอยู่ว่า “พี่บูรณ์” ของน้องๆ เป็นคนเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เงินก้อนเงินเก็บไม่ต้องพูดถึง แต่เพราะจิตใจรักต้นไม้ รักธรรมชาติ อดีตเกษตรจังหวัดคนนี้ก่อร่างสร้างสวน สะสมไม้นานาพรรณจนร่มครึ้ม สร้างคุณค่าให้กับครอบครัวและผู้อื่น
ปัจจุบัน คุณสมบูรณ์อาศัยอยู่บ้านเลขที่ 38 หมู่ที่ 3 ตำบลพนมทวน อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี เดิมบริเวณนั้นเป็นทุ่งนาแล้งร้อน แต่เพราะความเอาใจใส่ ต้นไม้ใบหญ้ารอบบ้านจึงสมบูรณ์

“เกษียณปี 2546 ตอนนั้นยอมรับเลยว่าไม่ได้คิดถึงวันข้างหน้า คิดแต่ทำตอนนั้นให้ดีที่สุด เป็นมนุษย์เงินเดือน ไม่มีงานข้างเคียง แฟนเป็นหัวหน้าสถานีอนามัยตลาดเขต ทุกวันนี้เกษียณมาแล้วเช่นกัน แรกๆ มีเพื่อนๆ น้องๆ มาชวนทำงานการเมืองท้องถิ่น ได้แต่ตอบเขาไปว่า ขออยู่กลางๆ ไม่อยากมีฝักมีฝ่าย ไม่อยากมีอะไรมาผูกมัด ช่วงเวลาทำงาน 38 ปี ก็นานโขอยู่ ไม่อยากให้มีอะไรมาเร่งรัด ไม่อยากเครียด เพราะถ้าได้รับปากใครว่าจะทำอะไรแล้ว นอนไม่หลับ เมื่อปฏิเสธเรื่องการเมืองท้องถิ่น แต่ก็มีคนมาคุยด้วย มีน้องๆ มาหา ก็ว่ากันไป” คุณสมบูรณ์บอก

 

เริ่มต้นอย่างไร

คุณสมบูรณ์บอกว่าตั้งแต่รับราชการมา ตนเองอยู่บ้านหลวง บ้านเช่ามาตลอด เมื่อถึงคราวสร้างรวงรังตอนอายุมากก็ต้องทำ ซึ่งก็ทำได้สวยงามน่าอยู่

“เกษียณแรกๆ เคว้ง ไม่รู้จะไปไหน อยู่แต่บ้านหลวง บ้านที่กรุงเทพฯ มีอยู่นิดหน่อย พี่สาวปลูกไว้ มีห้องแถวอยู่ที่ตลาดเขต ลูกชายมองว่า หากให้พ่อไปอยู่คงไม่ไหว หมุนไปหมุนมาแน่ จึงต้องมาอยู่ตรงนี้ แรกสุดรู้แล้วจะหนาว เพราะเป็นท้องนา ลูกชายมองแบบคนรุ่นใหม่ เริ่มถมที่ ที่ดินบริเวณนี้เดิมเป็นของพ่อตาแม่ยายผมเอง พี่สาวผมที่ชลบุรีเขาซื้อไว้ 15 ไร่ ให้ลูกชายเขาครึ่งหนึ่ง หลานผม ส่วนผมเป็นน้องคนเล็ก เขาให้ผมครึ่งหนึ่ง นานมากแล้วก็ถือว่าเป็นของเรา ตรงนี้ทำนาน้ำแล้งไม่ดี ปลูกอ้อยน้ำท่วม เรียกตามภาษาเกษตรคือ ที่ดินปราบเซียน ถนนสูงกว่าพื้นดินเดิม 2 เมตร หากถมทั้งหมด 7 ไร่ เราคงเป็นหนี้เขาไปจนตาย เลยถม 3 ไร่ จำนวน 1,700 เที่ยว ดินดีบ้างไม่ดีบ้าง ราคามีตั้งแต่เที่ยวละ 500-1,200 บาท ขณะที่ถมที่อยู่ คนต่างเดาไปต่างๆ นานาว่าเป็นของคนกรุงเทพฯ แน่ๆ อาจจะเป็นของผู้ว่าฯ อธิบดี หรืออาจจะถมเพื่อสร้างห้างสรรพสินค้า ปั๊มน้ำมัน คนมาจอดรถดูกัน”
คุณสมบูรณ์เล่าต่ออีกว่า “ลูกชายดูแลเรื่องการก่อสร้าง เขาเน้นประหยัดพลังงาน แสง อากาศ รวมทั้งภูมิทัศน์ เราลงหุ้นเรื่องต้นไม้ เดิมรู้จักพืชเศรษฐกิจ พวกข้าว อ้อย ปอ เรื่องไม้ดอกไม้ประดับ รู้เรื่องงูๆ ปลาๆ ก็ตระเวนไปสิงห์บุรี ชัยนาท ดูต้นไม้ ติดใจไม้ประจำจังหวัด ครัวชุกโดนที่เมืองกาญจน์ ผมนำต้นกระโดนมาปลูก บ้านดอนตาลเสี้ยนที่ผ่านไปทางท่ามะกา ผมหาต้นตาลเสี้ยนมาปลูก ตะคร้ำเอนอยู่เมืองกาญจน์ ผมหาต้นตะคร้ำมาปลูก ลูกเคยไปอยู่แม่ฮ่องสอนมา มีต้นกระพี้จั่น จึงหาต้นกระพี้จั่นมาปลูก กุ่มก็ปลูก เขาใช้ใบดองกัน อย่างอื่นมีหลายชนิดที่ปลูก ซื้อจากจตุจักร นครนายก การนำต้นไม้ใหญ่มาปลูกเหมือนการต่ออายุ เพราะบางครั้งเขาจะโค่นทิ้ง เรานำมาปลูกต่อ อย่างกระพี้จั่น ขึ้นอยู่ริมแดนของชาวไร่อ้อย ที่บ่อพลอย เขาจะดันทิ้งอยู่แล้ว ไปให้เขาพันกว่าบาท ค่าขุด ค่าปลูกอีก ตกราว 5,000 บาท เคยดูในกรุงเทพฯ ต้นใหญ่ บางต้นหลายหมื่น”

สภาพทั่วไปมีไม้ร่มครึ้ม
สภาพทั่วไปมีไม้ร่มครึ้ม

บ้านหลังงาม ต้นไม้แน่นขนัดไปหมด ถามว่าต้องใช้เงินมากไหม “เริ่มต้นผมเข้า กบข.ได้เงินมาล้านบาท บัญชีหมดไปกับต้นไม้ ไปเที่ยวสิงคโปร์บ้าง ลูกชายจัดแจงพาไป ผมเริ่มปลูกต้นไม้เมื่อปี 2547 แฟนเกษียณก็เข้า กบข.ค่าใช้จ่ายทุกวันนี้ งานสังคมครึ่งหนึ่ง อีกครึ่งหนึ่งดูแลต้นไม้ คนสวนสองคนมีค่าใช้จ่ายหนึ่งหมื่นบาท ต้นไม้มาเรื่อยๆ ยังไม่เต็ม มีคนเจ้าประจำอยู่ มีต้นไม้ก็มาบอก ยังโลภยังไม่พอ ท่านพลโทรวมศักดิ์ ไชยโกมินทร์ อดีตแม่ทัพ ท่านบอกว่าบ้านเกษตร ต้นไม้เต็มไปหมดมองแล้วเวียนหัว ผมมองว่าอยากปลูกแบบธรรมชาติ ไม่อยากจับต้นไม้เข้าแถว”

 

เทคนิคการเลือกซื้อต้นไม้

คุณสมบูรณ์บอกว่า ตนเองได้ไปอ่านรายการต้นไม้ของคนขายแถบลาดพร้าว ดูแล้วหากซื้อจากเขาทั้งหมด เท่าที่คุณสมบูรณ์มีอยู่ เงิน 3 ล้านบาท ไม่พอแน่

คุณสมบูรณ์ซื้อต้นไม้ตามร้านส่วนหนึ่ง ราคาจึงพอสมควร แต่ส่วนใหญ่เขาสอดส่องไปตามหัวไร่ปลายนา อย่างไม้บางต้น เจ้าของกำลังจะตัดเผาถ่านก็ไปถามเขาว่าเผาถ่านได้เท่าไหร่ เขาตอบว่า 1,000 บาท ก็ให้เขาไป 1,500 บาท จ้างคนขุดนำมาปลูกที่บ้าน อาจจะตกเพียง 5,000 บาท หากซื้อในร้านทั่วไปไม่ต่ำกว่าหมื่นบาทแน่ บางคราวคนเขาจะตัดต้นไม้ทิ้งสร้างยุ้งฉางต้องจ้างคนตัด 2,000 บาท เมื่อคุณสมบูรณ์ต้องการซื้อ เขาได้เงิน 2,000 บาท โดยที่เจ้าของไม่ต้องเสียเงินค่าตัด ไม้ในลักษณะอย่างนี้เป็นไม้พื้นเมือง เช่น ต้นแจง กระพี้จั่น เป็นต้น

คุณสมบูรณ์บอกว่า การเสาะหาต้นไม้ สมัยก่อนอาศัยคนรู้จัก แต่ทุกวันนี้หาได้ในหลายๆ สื่อ โดยเฉพาะในอินเตอร์เน็ต

“เมื่อก่อน ถามคนโน้นคนนี้ ลูกน้องเก่า ถามอาจารย์นพ บรรเจิด ที่เกษตรฯ บางพระ ผมจบจากที่นั่น มีคนแนะนำ น้องๆ จบจากแม่โจ้เป็นนักจัดสวน เขาอาสาพาไปดูสิงห์บุรี อ่างทอง ชัยนาท ได้ปาล์มจากเชียงใหม่ จันทน์ผาจากแก่งกระจาน เพชรบุรี หลายคนนำมาให้เป็นของที่ระลึก” คุณสมบูรณ์เล่า

ต้นอินจัน
ต้นอินจัน

“ตอนปลูกใหม่ๆ คนผ่านมาเยอะ มีคนมาขอดูต้นไม้ มาจอดรถถ่ายรูป เห็นต้นหมากเม่าชอบใจ ที่นี่มีต้นตาอิด แถวนี้มีดอนตาอิด ต้นอิดปลวกทำรังอยู่แต่ไม่กิน บางต้นปลวกอยู่มันกินตายเลย ว่างๆ ผมนั่งขีดเขียนชื่อต้นไม้ รวมแล้วมากกว่า 400 ชนิด ลูกชายซื้อที่ตลาดนัดจตุจักร เย็นวันศุกร์ ต้นไม้เต็มรถเลย” คุณสมบูรณ์อธิบาย
อดีตเกษตรจังหวัดบอกว่า ชีวิตปัจจุบันนี้มีงานสังคมไม่ขาด งานบวช งานแต่ง แต่งานที่ต้องไปที่สุดคืองานโศกเศร้า

“นกมาอยู่หลายรอบ กามา กาเหว่ามาช่วงหนาว นกขมิ้นเหลืองอ่อนมาเดือนมีนาคม ที่นี่งูเห่าเยอะมาก แต่เลี้ยงหมาแล้วปริมาณลดลง ผมทำงานมีความสุขไม่ซีเรียส ผมอนุรักษ์ ไม้บางต้นไม่ยอมใช้สารเคมี แมลงกัดกินใบจนตายในที่สุด ไม้ที่ปลูกชอบทุกต้น พิเศษคือไม้ไทยๆ อย่างแคนา แจง ไม้ต่างประเทศก็มีแต่ชอบไม่มาก เป็นขนมปัง ไม้ไทยเปรียบเสมือนคนไทยต้องกินข้าว อย่างอื่นมีมะเกลือ พะยอม” อดีตเกษตรจังหวัดบอก

 

สวรรค์มีจริง

ช่วงเวลาที่ทำงาน อดีตเกษตรจังหวัดคนนี้ทำงานจริงจังจนแทบไม่มีเวลาว่าง ครั้นได้หยุดพักก็ต้องมาทำงานอีก กระนั้นเขาก็บอกว่ามีความสุขมาก

“เขาบอกว่าสวรรค์มีจริงนั้นใช่ ผมพบตอนเกษียณ เมื่อก่อนผูกพันเรียกว่าบ้ากับงาน ไม่รู้จักแบ่งแยก มีคนบอกว่าพี่บูรณ์ งานมันไม่เสร็จหรอก เขาเกษียณไปหลายคนแล้วงานยังไม่เสร็จเลย บางคนก็บอกว่าพรุ่งนี้มาทำใหม่ เรากะทำให้เสร็จ ถือว่ามากไป ตอนนี้โล่งดี ผ่อนคลาย เมื่อก่อนทำงานราชการมาปลูกสร้างอย่างนี้ สมองผมแยกไม่ออก ทำราชการทำเต็มที่ ออกมาแล้วก็มาทำเต็มที่ เราทำงานมีความเมตตา งูที่นี่มีมากแต่ไม่เคยตี” คุณสมบูรณ์ยืนยัน

คุณสมบูรณ์บอกว่า ตนเองอยู่ที่ไหนสมัยรับราชการ มักจะตกแต่งสถานที่ แม้กระทั่งสถานที่ทำงานภรรยาก็ยังช่วยดูโน่นดูนี่

“มีอยู่ช่วงหนึ่งมีคนไปหาที่อนามัย พี่เขาปลูกต้นไม้อยู่ วันนั้นไม่อยู่ วันหลังเขาบอกว่าไปหาไม่เจอ มีแต่คนงานปลูกต้นไม้อยู่” คุณบุปผา ภรรยาคุณสมบูรณ์เล่า

ไก่ป่า
ไก่ป่า

ส่วนคุณสมบูรณ์บอกว่า ตนเองร้อนวิชา ช่วงที่ทำงานให้ราชการอยู่ทำนั่นทำนี่ได้ เมื่อทำส่วนตัวคิดว่าทำได้ จึงลุยเลย
“ที่นี่นกเยอะ แต่มีอยู่ 2-3 ชนิด ยังดูไม่ออกว่าเป็นนกอะไร มีบางตัวผิวปากไพเราะมาก นกกระเต็น มาทุกปี นกสาลิกา นกปากซ่อม ที่นี่มีดอกไม้ตลอดปี มีอยู่วันหนึ่งมีคนโทร.มา มีปลาตัวขนาด 6 กิโลฯ เขาขายกิโลฯ ละ 60 บาท หากเราไม่ซื้อ เขาจะนำไปส่งร้านอาหาร ก็ต้องไปซื้อมาปล่อย เห็นวัวท้องอยู่ เขาขายหมื่นห้า ที่ไม่กว้างพอ ไม่อย่างนั้นจะซื้อมาเลี้ยง ลูกชายก็ชอบต้นไม้ เขาเป็นหมอ” คุณสมบูรณ์กล่าว
ต้นไม้รอบบ้านคุณสมบูรณ์มีมากมายหลายชนิด แต่ที่ผ่านมาเขาบอกว่าไม่มีการจำหน่ายแต่อย่างใด ปลูกเลี้ยงเพราะความชอบ หากคิดว่าต้องขายเท่านั้นเท่านี้จะกลายเป็นความทุกข์
หากไม่มีงานสังคม วันทั้งวันคุณสมบูรณ์จะขลุกอยู่กับต้นไม้ ตัดแต่งบ้าง ขยายพันธุ์ต้นไม้ที่หายาก ดูแลปลา ฟังเสียงนกร้อง บันทึกการเจริญเติบโตของต้นไม้รอบข้าง อ่านหนังสือพิมพ์ แม้ในแต่ละวันจะผ่านไปอย่างรวดเร็วแต่อย่างน้อยทุกการกระทำก็มีคุณค่า
ใครที่ผ่านไปมาแถวนั้น ต่างต้องมองบ้านหลังงามที่โอบล้อมด้วยต้นไม้

 

มีร้านอาหารและกาแฟ

ที่หน้าบ้านคุณสมบูรณ์เปิดร้านอาหารที่ดูแลโดยลูกสาวคนโต รวมทั้งมีกาแฟสด ซึ่งลูกชายเป็นนายแพทย์นำสูตรมาจากทางเหนือ

ร้านอาหารตกแต่งสวยงาม ติดนาข้าวและสระน้ำที่เต็มไปด้วยบัวประดับ สิ่งที่เป็นจุดเด่นที่สุดเห็นจะเป็นบัววิคตอเรียหรือบัวกระด้ง ส่วนร้านอาหารชื่อ “ต้นเตย” มาจากชื่อหลาน 2 คน อาหารที่นี่มีเด่นๆ คือสลัด ข้าวคลุกกะปิ มักกะโรนีผัดขี้เมา และอาหารไทยอื่นๆ

ร้านอาหาร “ต้นเตย”
ร้านอาหาร “ต้นเตย”

“ต้นไม้ดูแลใหม่ๆ ยาก เพราะแมลง หนู งู มีเยอะ มีแรงงาน 2 คน กินอยู่กับเราคนหนึ่ง 250 บาทต่อวัน อีกคนหนึ่งไป-กลับ 250 บาท มาสายหน่อยเป็นญาติๆ กัน ตายตัว 500 บาทแน่นอนต่อวัน ร้านอาหารการลงทุนสูง ล้านกว่าบาท เช่าไม่คุ้ม แต่ไม่หวังผลตอบแทนมากนัก เป็นที่พบปะของน้องๆ ญาติๆ บ้าง เป็นแฟนพันธุ์แท้ติดใจอาหารมาอุดหนุน หยุดวันเสาร์ อยู่ริมถนนสายกาญจนบุรี-อู่ทอง มาจากเมืองกาญจน์ 24 กิโลเมตรเศษๆ

“ผมพอใจ มีความสุขมากๆ ดูจากไลน์ จากเฟซบุ๊คน้องๆ บอกอิจฉาพี่บูรณ์ ชีวิตของเขาจะมีอย่างนี้หรือไม่ก็ไม่รู้ คนที่อายุ 50-55 ปี ที่อยากทำ น่าจะหาที่ดินไว้ประการแรก วิธีการเก็บเงินบอกไม่ถูก มีคนแนะนำเรื่องหารายได้ มองเป็นโฮม ขายของฝาก แต่ชีวิตผมไม่ได้มุ่งอย่างนั้น ใจไม่ค่อยรัก ทำแค่ร้านอาหาร หลายคนชื่นชอบ มีน้ำ มีปลา มีนก มีไก่ โดยเฉพาะไก่ป่าจากตะนาวศรีและจันทบุรี ใครมาแวะทานกาแฟได้ อยากดูต้นไม้ขอดูได้ ขอคำแนะนำได้ ต้นไม้เพาะไว้เป็นพวกเป็นหมู่มา ขายไม่ได้อย่างอินจัน มาก็แจกกันไป ใครมาอยากดูต้นไม้เราก็ให้คำแนะนำ

คุณสมบูรณ์ยังยืนยันว่า “สิ่งที่ทำเป็นความสุขทางใจ หวังไว้ก่อนเกษียณ อยากพบภาพแบบนี้ ไม่ต้องดิ้นรนไปไกลๆ ยกน้ำตก ภูเขา หิน ตอไม้มาไว้ใกล้ๆ บ้าน ความสุขส่วนตัวผมเต็มร้อย เพราะเราไม่หวังในแง่ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ ต้นไม้ที่ชอบมากๆ เป็นอินจัน มหาพรหม”

ผู้ที่อยากแลกเปลี่ยนความรู้ อดีตเกษตรจังหวัดเพชรบุรีบอกว่ายินดี โทร.ปรึกษาได้ที่ (089) 914-3939 หรือเฟซบุ๊ค “บ้านต้นเตย”

 

              ผลไม้ที่ปลูก ปลาที่มี นกที่มา นานาพรรณไม้

พื้นที่ 7 ไร่ของคุณสมบูรณ์แน่นขนัดไปด้วยต้นไม้ที่มีคุณค่า รอบที่ดินเป็นทุ่งนา มีระบบชลประทานน้ำหล่อเลี้ยงพอสมควร ไม้ที่ปลูกไว้นั้นเจ้าของเน้นไม้ดอกไม้ประดับ ส่วนไม้ผลมีไม่มาก

มะแพร้ว
มะแพร้ว

ผลไม้ที่ปลูก ได้แก่ มะม่วง มะพร้าว มะนาว มะกรูด มะขวิด มะตูม มะเฟือง มะไฟ มะขามเปรี้ยว มะขามป้อม มะกอกไทย มะกอกน้ำ มะกอกฝรั่ง มะพูด มะตาด มะดัน มะขามเทศ มะแต่ม มะแพร้ว มะปราง มะรุม มะเกลือ ฝรั่ง เชอร์รี่ กล้วย มะละกอ ขนุน
b

ปลาที่มีคือ ได้แก่ ปลาช่อน ปลาดุก ปลาหมอ ปลากระดี่ ปลาสลิด ปลาหลด ปลาไหล ปลาบู่ ปลากระทิง ปลากระโห้ ปลานิล ปลาจีน ปลาทับทิม ปลาตะเพียน ปลาจะละเม็ด ปลายี่สกไทย ปลายี่สกเทศ ปลาแรด ปลาสร้อย ปลาเข็ม ปลากราย ปลากด ปลาคราพ
นกที่มาอยู่ในบริเวณนั้น ได้แก่ นกกา กาเหว่า นกยางขาว นกยางกรอก นกแสก นกแซงแซว นกขมิ้น นกตีทอง นกกะปูด นกกระเต็น นกคุ่ม นกกระแตแต้แว้ด นกกางเขน นกอีแพด นกปรอด นกเอี้ยงคำ นกสาลิกา นกเอี้ยงโคง นกเอี้ยงแกลบ นกกระจาบสีทอง นกกระจิบ นกเขาไฟ นกเขาชวา นกกะทิ นกปากซ่อม นกหัวขวาน นกเหยี่ยวเขา
นานาพรรณไม้ ได้แก่ กระโดน ตาลเสี้ยน พะยอม มะสัง แคนา หมากเม่า เลียบ โพธิ์ ไทร หว้า ประดู่แดง พระเจ้าห้าพระองค์ ระฆังทอง ระตะมา ลั่นทม ตะเคียนทอง ชิงชัน พิกุล อโศก สุพรรณิการ์ เข็มขาว เข็มแดง หางนกยูงฝรั่ง ตะคร้ำ ตะคึก ไผ่ต่างๆ พญาสัตบรรณ ตีนเป็ดน้ำ
ปาล์มต่างๆ ได้แก่ คอแดง ตาลฟ้า หงส์เหิน ปาล์มจีน จั๋ง หางจิ้งจอก สิบสองปันนา แชมเปญ น้ำพุ แสงอาทิตย์ แสนหนาม แวกซ์อ้วน แวกซ์ผอม มูนิไอ สามทาง หมากแดง หมากนวล หมากเหลือง อินทผลัม จันทน์ผา เตยเวียน ตาลโตนด
ไม้ประจำจังหวัด ได้แก่ กรุงเทพฯ ไทรย้อย, ชัยนาท มะตูม, สระบุรี ตะแบก, ลพบุรี พิกุล, นครนายก สุพรรณิการ์, อุทัยธานี สะเดา, สมุทรสงคราม จิกทะเล, ปทุมธานี ทองหลางด่าง, อ่างทอง มะพลับ, สมุทรสาคร พญาสัตบรรณ, สุพรรณบุรี มะเกลือ, ราชบุรี โมกมัน, เพชรบุรี หว้า, หนองคาย ชิงชัน, นครพนม กันเกรา, ศรีสะเกษ ลำดวน, ขอนแก่น กัลปพฤกษ์, เชียงใหม่ ทองกวาว, พะเยา สารภี, พิษณุโลก ปีบ, พิจิตร บุนนาค, แม่ฮ่องสอน กระพี้จั่น, ตรัง ศรีตรัง
ไม้หอมและไม้ไทย ได้แก่ ลำพู ลำแพน ฝาด ทิวา ราตรี รำเพย โมกหลวง โมกแดง หอมหมื่นลี้ หอมเจ็ดชั้น พุดแตรงอน พุดเวียดนาม พุดจีบ พุดยา พุดนา พุดซ้อน พุดสามสี บานบุรี โยทะกา ช้องนาง สาวสันทราย พิลังกาสา คัดเค้า ยี่เข่ง ยี่โถ เขมหลวง พู่จอมพล ทรงบาดาล ปีบไหหนาน ส้าน มิกกี้เม้าส์ กุหลาบเมาะลำเลิง ชมนาด แก้วเจ้าจอม
ไม้เด่นได้แก่ เจ้าหญิงสีชมพู สะเดาด่าง ชำมะเรียงขาว เกล็ดกระโห้ด่าง อิน-จัน แจง สาละ กาแฟ โกโก้ โคเคน มะดัน มะตาด ส้มมือ มะนาวด่าง การบูร แก้วเจ้าจอม นมหนู นมแมว ข้าวหลาม ข้าวมาก ลำดวนแดง ลำดวนดอย พุดเศรษฐีสยาม พู่จอมพลแคระ รักแรกพบ

นอกจากนี้ยังมีไม้อื่นๆ อีกมาก

บทความก่อนหน้านี้เดินตามพ่อ’หลุมพอเพียง’การทำเกษตรผสมผสานตามแนวพระราชดำริ
บทความถัดไปกล้วยหอมกะเหรี่ยง ของฝากน่าซื้อ ของอำเภอหัวหิน มีขายอยู่ตลาดฉัตรไชย หวีละ 50-80 บาท